( 300 )
مثالهاى محصورات مانعة الجمع
موجبهء كليه : هميشه هرجسمى اگر سفيد باشد ، سياه نخواهد بود .
سالبهء كليه : هيچگاه چنين نيست كه اگر كسى پير شده باشد عالم نگردد .
موجبهء جزئيه : گاهى اگر انسان نشسته باشد ، راه نميرود .
سالبهء جزئيه : هميشه چنين نيست كه اگر آفتاب برآمده هوا سرد نباشد .
موجبهء شخصيه : در اين ساعت اگر مردم بخواب رفته باشند راه نميروند .
( 301 )
مثالهاى محصورات مانعة الخلو
موجبهء كليه : هميشه يا آتش افروخته شده ، و يا آتشسوزى نميشود .
موجبهء جزئيه از جهت شرط : در اينخانه يا آتش افروخته شده و يا آتشسوزى نميشود .
موجبه جزئيه از جهت وقت : امروز يا آتش افروخته شده و يا آتشسوزى نميشود .
( 302 ) سور قضاياى شرطيه در زبان عربى عبارتند از : براى موجبه كليه : متى و مهما . براى موجبهء جزئيه : قد يكون . براى سالبه كليه : ليس البتة . براى سالبهء جزئيه : ليس كلّما . و قد لا يكون .