تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 243

مساهمون:

ص٢٤٣
در تعريفات پسنديده و شايسته نيست . زيرا شنونده يا مقصود را درك نميكند و يا به سختى درك مىكند . ( 143 ) هرگاه بخواهيم معنائى را برسانيم و لفظ صريح و مناسبى نداشته باشيم بايستى لفظى انتخاب كنيم و در آن معنى به كار بريم كه مقصود را بصراحت و خوبى برساند .

بارير ميناس

( 144 ) در اول كتاب كه ابواب منطق شماره ميگرديد گفته شد كه يكى از ابواب منطق مبحث قضايا است كه مقدّمهء موصل تصديقى مىباشد . در اين باب تعريف قضيه و اقسام آن بيان مىشود . ( 144 / 2 ) قضيه بحسب تقسيم اول بخبرى و انشائى منقسم ميگردد . و چون قضاياى انشائيه در مطالب علمى مورد گفتگو نيست زيرا براى كشف مجهول به كار نمىآيد فقط قضاياى خبريه مورد گفتگو ميباشند .

ملاك تقسيمات قضيه

( 144 / 3 ) قضيهء خبريه گاهى از جهت عدد اجزاء لفظى و گاهى بواسطهء جهات معنوى تقسيم مىشود و تقسيمات معنوى از اينقرار است : « اول » از جهت منجز بودن حكم يا معلق بودن آن . بحمليه و متصله و منفصله قسمت مىشود . « دوم » از جهت بيان كميت افراد موضوع و عدم ذكر آن قضاياى مسوره و مهمله و طبيعيه يافت مىشود . « سوم » از جهت نحوهء وجود موضوع - قضاياى ذهنيه . خارجيه . حقيقيه . حاصل ميگردد .