نوع اضافى عبارتست از آن كلى كه تمام ذات اشيائى باشد و تحت جنس قرار گرفته باشد و هرگاه اين كلى را با كلى بالاتر از خود مقايسه ميكنيم باعتبار اينكه تحت جنس قرار گرفته است نوع اضافى ناميده مىشود .
( 74 / 2 ) مطالبيكه در اينجا گفته شد مطابق است با آنچه از كتب مربوطه استفاده مىشود ليكن ميتوان نوع اضافى را بطريق ديگرى بيان نمود كه اشكالى هم بر گفتار مصنف كتاب ما وارد نباشد و مقصود او را به خوبى روشن نمايد .
بطوركلى ميتوان گفت نوع حقيقى است كه از تركيب جنس با فصل تحصّل مييابد زيرا در مباحث آينده ( شماره 133 ) بيان خواهد شد كه جنس طبيعى ما دامى كه با فصل برخورد ننموده در نهايت ابهام است و هيچگونه تحصل مفهومى هم ندارد زيرا بمنزلهء مادهء ابتدائى است كه صرفنظر از صورت هيچگونه تحصل وجودى ندارد و تحصل آن از صورت است .
جنس نيز ما دامى كه بيكى از فصول برخورد ننموده و تخصص نوعى نيافته هيچگونه تحصل مفهومى ندارد و وقتى تحصل پيدا مىكند كه با فصل برخورد نمايد و از برخورد جنس با فصل در هرمرتبهايكه باشد نوع حاصل مىشود .
بنابر آنچه گفته شد جنس در هرمرتبهايكه يافت شود فصلى هم با آن خواهد بود و برخورد نمودن جنس با فصل موجب تحقق نوع است .
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 187
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
ص١٨٧