به همان مقدار اكتفا و سكوت كند . مثل : « خللپذير بود هربنا كه مىبينى » .
قول يا مركب ناقص : لفظى است كه شنونده را در انتظار شنيدن بقيه مطلب باقى بدارد و نتيجهء كامل نبخشد و سكوت براى گوينده روا نباشد . مثل خللپذير بود .
اين تعريف مشهورى است كه براى مركب تام شده است و شيخ در منطق اشارات گفته است قول تام لفظى است كه هردو طرفش تام الدلاله باشد يعنى هردو طرف اسم يا يكى اسم و ديگرى فعل بوده باشد . در اين تعريف كه به دو طرف اشاره شده مقصود دو طرف حكم است و در هرلفظى حكم يافت شود مسلما دو طرف آن تام المعنى مىباشد زيرا حرف طرف حكم واقع نميگردد بلكه رابط بين طرفين حكم است بنابراين ، تعريف او مبتنى بر وجود حكم است و بطور كنايه اشاره بوجود حكم نموده است ليكن صريح نيست .
بر تعريف اول نيز اشكالاتى وارد است بنابراين بهترين تعريف آن استكه بعضى از اساتيد و مؤلفان اخير ذكر كرده « 1 » و گفتهاند :
مركب تام لفظى است كه واجد نسبت حكميه باشد و قول ناقص آن است كه مشتمل بر نسبت حكميه نباشد .
هامش
( 1 ) رهبر خرد صفحه 20 .