تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 137

مساهمون:

ص١٣٧
واحد و بسيط است . زيرا در وقت نام‌گذارى و در حين استعمال همه اجزاء به صورت وحدت تصور مىشود . و اسامى اعداد مثلا لفظ ده مفرد است زيرا وحدات بطور استقلال قصد نشده و مجموعا يك چيز تصور ميشوند . ( ثانيا ) ممكن است يك لفظ بحسب نام‌گذارىهاى مختلف نسبت بمعانى متعددى كه دارد دلالت‌هاى مختلف داشته باشد . بعضى از معانى آن بسيط و بعضى مركب باشند و لفظ باعتبار دلالتى كه بر معنى بسيط خود دارد مفرد و باعتبار دلالت داشتن بر معنى مركب مركب بوده باشد مثلا لفظ كاخ ابيض . قصر الحمراء . مرودشت . شاه‌پور . رحيم اكبر و امثال آنها هريك از اين الفاظ هرگاه بعنوان صفت و موصوف يا مضاف و مضاف اليه به كار برده شوند مركب هستند و در صورتى كه اسامى اماكن و اشخاص باشند و به اين قصد به كار برده شوند مفرد خواهند بود . بنابر آنچه گفته شد گاهى يك لفظ باعتبارى بسيط و باعتبارى مركب است و هيچ‌يك را به ديگرى نميتوان مورد انتقاض قرار داد .

( 16 )

تعريف و اقسام لفظ مركب لفظ مركب را قول نيز مينامند و قول بر دو قسم است : قول تام و قول ناقص . قول يا مركب تام : لفظى است كه بر آن سكوت روا باشد . يعنى چيزى از مطلب باقى نماند تا مخاطب در انتظار شنيدن آن باشد . در اين صورت مطلب مفيدى دستگير او گرديده و گوينده ميتواند