و يا چيزيرا كه علت نيست علت پندارند ( 1092 و 1096 و 1098 ) بطوريكه در قياس خلف يافت مىشود و ادّعا ميكنند كه نقيض مطلوب كاذب است و حال آنكه كذب مربوط به غير آن است ( 1100 ) .
با در نظر گرفتن علتهائيكه براى خطا ذكر شد . دورى جستن از غلطها بر تو آسان خواهد بود . و اگر نارسائى در فهم و بىتميزى دركار نباشد صناعت مغالطه كامل نخواهد شد .
بنابراين مغالطه صنعت دروغى است كه بالعرض به صاحب خود نفع مىرساند . زيرا كسى كه داراى اين صنعت است بغلط نمىافتد ( 1107 / 2 ) و ديگران را هم بغلط نمىافكند و توانائى دارد كه مغالطانرا بغلط اندازد ( 1107 / 3 ) .
در همهء كارها نگهدارى از جانب خداوند است و كسى را كه خدا روشنائى نبخشد در كار او روشنائى نخواهد بود .
پايان
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 99
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
ص٩٩