نقض كنند ، سرگرم تبليغ دين شدند و شمارى از آنها كه از مكه گريخته بودند ، قريش را در معرض تهديد قرار دادند . مسلمانان بىطرف ماندند ولى فراريان از جنگ قريش با هواداران آنها به مبارزه پرداختند و بدين صورت ، بىطرفى مسلحانه به روشنترين وجه خود تحقيق يافت .
جنگ تبليغاتى : مسلمانان با قصد زيارت خانهء خدا ، بزرگترين جنگ تبليغاتى را - كه از مهمترين اصول جنگ سرد به شمار مىرود - عليه قريش به پا كردند .
آنان به گونهاى نسبت به خانهء خدا اظهار تعظيم كردند كه جاى هيچ شك و ترديدى باقى نگذاشت و آوازهاش به گوش همهء اعراب رسيد . پس از آنكه قريش از زيارت مسلمانان جلوگيرى كردند ، همهء مردم آنان را ستمگر مىخواندند ، زيرا حق نداشتند از كسانى كه به منظور زيارت و بزرگداشت كعبه آمده بودند ، جلوگيرى كنند .
ديديم كه چگونه فرستادهء قريش ، براى گفتوگو ، با ديدن شتران قربانى بدون آنكه با پيامبر ( ص ) روبهرو گردد راه مكه را در پيش گرفت ؛ و ضمن گزارش مشاهداتش آنها را بشدت تهديد كرد . حتى اين جنگ تبليغاتى نزديك بود ميان قريش و احابيش ، جنگ داخلى راه بيندازد ! عثمان نيز كه از سوى رسول خدا ( ص ) مأمور گفتوگو با قريش شد ، توانست با مسلمانان مكه تماس گرفته ، آنان را نسبت به هدفهاى زندگى ساز اسلام توجيه كند . در حقيقت جنگ حديبيه ، يك جنگ تبليغاتى بود .
نتايج حديبيه :
1 - مهمترين دستاوردهاى صلح حديبيه اينها بودند :
الف - شناخته شدن مسلمانان به عنوان رقيب قدرتمند قريش - به اين ترتيب ، دولت اسلامى براى نخستين بار از سوى سر سختترين دشمنان خود در سرزمين حجاز به رسميت شناخته شد .
قريش كه پيش از آن به مسلمانان به عنوان گروهى ياغى مىنگريستند ، اينك ارزش و منزلت و توانايى و شوكتشان را ، رقيب خود مىشمردند .
ب - گشوده شدن راه رسول خدا ( ص ) براى هم پيمانى با قبايل - اين در حالى بود كه