و بدان كه دشمن سلطانت آزارش به تو بيشتر از آزارش براى سلطان است و اين از آن روست كه تو پيشكاران خاص و ياران مخصوص او را چارهجويى مىكنى و او هم عيبهاى آنان را برمى شمرد و كارهايشان را پى مىگيرد ( و پس از رسيدگى ) يا سزاى تو را كف دستت مىگذارد و تو را به خيانتى ننگين متهم مىكند و يا غير تو را مجازات مىكند و بار سنگين وفادارى و شكيبايى را بر دوش تو مى نهد .
379 - - 55 . خداوند شش كس را به شش چيز هلاك مىكند : فرمانروايان را به ستم و عرب را به تعصّب و خرده مالكان را به تكبّر و بازرگانان را به خيانت و روستاييان را به جهالت و فقيهان را به حسادت .
380 - - 56 . با كسى كه بيم دارى تكذيبت كند ، سخن مگو و از كسى كه بيمدارى به تو ندهد ، چيزى مخواه و از كسى كه بيم دارى به تو خيانت كند ، خود را ايمن مدان و آن كه جز با بىعيبها دوستى نمىورزد ، دوستاش اندك شوند و آن كه از دوستش فقط انتظار دارد كه او وى را بر خود مقدّم بدارد ، ناخشنودىاش دوام يابد و آن كه بر هر گناه سرزنش كند ، خشم و سرزنشش فراوان شود .
381 - - 57 . تمرين و تكرار آموختهها ، بارور كنندهء شناخت است ، و تجربههاى طولانى مايهء فزونى عقل ، و شرف به تقواست و قناعت مايهء آسودگى بدن .
382 - - 58 . مروّت و كرامت نفسانى مرد ، مايهء شرافت نسل و قبيلهء اوست .
383 - - 59 . هركس زبانش راست گردد ، عملش بالنده شود و هركس خوش نيّت باشد ، روزيش فراوان گردد و هركس خوب به خانوادهاش نيكى كند ، عمرش افزون شود .
نزهة الناظر وتنبيه الخاطر ( چشم تماشا ) ( فارسى ) — صفحة 181
مساهمون: الحلواني
ص١٨١