1
در كنار محو اصول عقيدهء موحدى ، از مهمترين حوادثى كه در عصر خليفه المأمون اتفاق افتاد ، جدا شدن افريقيه از دولت موحدى است و به وجود آمدن دولت مستقلى است تحت سلطهء بنى حفص . مىدانيم كه چون كار يحيى بن اسحاق بن غانيه ميورقى در افريقيه بالا گرفت و بر چند شهر و سرانجام بر تونس مستولى گرديد و نزديك بود بخش بزرگى از امپراطورى وسيع موحدين از دست برود ، خليفه الناصر لدين الله لشكر به جنگ او برد و پيوسته در تعقيب او بود تا در كوه رأس تاجرا در سال 602 ه آخرين ضربت را بر او وارد آورد و شهرهاى افريقيه را يكى پس از ديگرى از او بستد .
خليفه الناصر مىخواست خاطرش از افريقيه آسوده باشد پس امارت آن ناحيه را به فاتح نبرد تاجرا شيخ ابو محمد عبد الواحد بن ابى حفص بن عمر الهنتاتى داد . شيخ ابو محمد در آن روزگار عميد مشايخ موحدين بود و در نزد خليفه از نفوذ بسيار برخوردار بود . و نيز خواهر خليفه را كه دخت خليفه المنصور بود به زنى داشت . شيخ با اكراه آن امارت بپذيرفت ولى بدين شرط كه از استقلال تام برخوردار باشد كه شيخ ابو محمد همچنان با خردمندى و حزم امور افريقيه را مىگردانيد و ميورقى و هر مفسدهجويى را بر سر جاى خود نشاند و استقرار و امنيت برقرار ساخت .
چون خليفه الناصر پس از واقعهء شوم عقاب در روز دهم شعبان سال 610 ه درگذشت و پسرش يوسف المستنصر بهجاى او نشست ، مشايخ موحدين در هرجا كه بودند با او بيعت كردند جز شيخ ابو محمد كه در بيعت چندى درنگ كرد و عاقبت به سعى وزير او ابن جامع به خليفهء جديد دست بيعت داد .
اما در آن هنگام كه المستنصر عمال نواحى را معين مىنمود عم خود السيد ابو العلاء الكبير ادريس بن يوسف بن عبد المؤمن را به امارت تونس فرستاد تا در قصبهء شهر مستقر باشد و از آنجا حركات ميورقى را زير نظر داشته باشد ، اين امر بر شيخ ابو محمد گران آمد .