2
در اينجا قيام مولدين و زعيم ايشان ابن حفصون را اندكى رها مىكنيم تا به اخبار زعماى عرب كه در همان ايام در ديگر شهرها شورش كرده بودند بپردازيم .
بدان هنگام كه مولدين در جانب غربى و نواحى جنوبى اندلس دست به شورش و لشكركشى زده بودند در جانب شرقى آن نيز شورش ديگرى بود كه اساس آن قبايل عرب بودند . بركشيدن موالى كه بنى اميهء اندلس در آغاز فرمانروايىشان بدان دست يازيده بودند در ميان قبايل عرب نسبت به سياست حكومت قرطبه نوعى طغيان پديد آورده بود . چون قيام مولدين در ثغر اعلى و مناطق جنوبى بالا گرفت قبايل عرب نيز به نوبهء خود براى شورش بر ضد حكومت قرطبه فرصتى حاصل كردند . آنها با اين شورش مىخواستند اهانتى را كه به عصبيت و كرامت آنان شده بود جبران كنند .
ايالت البيره در جنوب مركز فعاليت ايشان بود . در سال 275 ه / 889 م در ناحيهء برجله از ايالت البيره يحيى بن صقالة القيسى قيام كرد . يحيى صاحب جاه و مال بود .
خاندانهاى عرب گردش را گرفتند و سخت به تعقيب مولدين و مسيحيان پرداختند « 8 » .
فرماندهى و رهبرى يحيى ديرى نپاييد و او در يكى از جنگها كشته شد . پس از او زعامت عرب بر عهدهء سوار بن حمدون القيسى قرار گرفت . سوار رهبرى كارديده بود و دلير و سلحشور . عربها در زير علم او گرد آمدند و بر دژهاى مولدين و مسيحيان در آن منطقه حمله كردند و بيشترشان را تصرف نمودند و فرمان او تا قلعهء رباح گسترش يافت .
يحيى مركز فرماندهى خود را در قلعهء منت شقند « 9 » نزديكى البيره قرار داد و لشكر به البيره برد . والى آنجا از سوى امير عبد اللّه ، جعد بن عبد الغافر بود . ميان دو گروه نبردى سخت درگرفت . جعد منهزم شد و به اسارت افتاد و بسيارى از يارانش به قتل رسيد . اين واقعه كه به واقعهء المدينه معروف است در سال 276 ه اتفاق افتاد .
هامش
( 8 ) . ابن حيان ، المقتبس ، ص 55 .
( 9 ) . ابن حيان آن را منت شاقر ضبط كرده . المقتبس ، ص 55 .