آشكار شده بود . آرى آتشفشان منفجر شد .
زوال و انحلال دولت اموى - دولتى كه هنوز مراحل نمو خود را پشتسر نگذاشته بود - علل و عوامل خاصى داشت كه در وضع و موقعيتى كه در آن به وجود آمده بود ، ريشه داشت و از سياست دينى و معنوى آن دولت در جزيرة العرب مايه مىگرفت . از اينها كه بگذريم عامل مهم ديگرى در كار بود و آن به ثمر رسيدن مبارزهء دائم ميان عناصر و قواى مختلفى بود كه در برآوردن بناى امپراتورى اسلامى شركت داشتند . بنى اميه توانستند خلافت و حكومت را پس از يك كشمكش از ديگران بستانند ، بدينگونه بر اهل بيت پيامبر كه صاحبان شرعى خلافت بودند خروج نمودند و با وسايلى كه غالبا غيرشرافتمندانه و غيرعادلانه بود خلافت را از آن خود كردند . اعمالى كه بنى اميه در خلال اين كشمكش مرتكب شدند در نفوس امت عربى اثرى بس ناپسند داشت . بنىاميه در حق اهل بيت و شيعيان ايشان مرتكب شنيعترين جرايم شدند . حسين بن على [ ع ] را در سال 61 ه در كربلا شهيد كردند و كشتن جمعى از فرزندان و برادران او از دردناكترين ستمهايى است كه در حق اهل بيت اعمال شده است « 1 » . شهادت امام حسين [ ع ] كه دنبالهء مبارزات اهل بيت براى گرفتن حق خود بود و اين مبارزه از زمان خلافت على [ ع ] شدت گرفته بود در جهان اسلامى تأثيرى المانگيز داشت . هنوز دو سال از اين حادثهء دردناك نگذشته بود كه در سال 63 ه يزيد بن معاويه لشكر خود را به سردارى مسلم بن عقبة المرى براى عقوبت مردم مدينه به آنجا فرستاد . آنان سر از اطاعت يزيد برتافته بودند . لشكريان اموى شهر رسول اللّه [ ص ] را مورد حمله قرار دادند و در آنجا كشتار و تاراج به راه انداختند و حرمت حرم مقدس نبوى را شكستند و شنيعترين گناهان را مرتكب شدند « 2 » . لشكر بنى اميه از مدينه رهسپار مكه شد و بيت اللّه الحرام را زير ضربات منجنيق و آتش گرفت .
هامش
( 1 ) . شهادت امام حسين بن على ( ع ) در كربلاء روز دهم محرم سال 61 واقع شد . آن روز را روز عاشورا گويند . فاطميان در عصر خلافت خود روز عاشورا را روز عزادارى معين كردند . عزادارى عاشورا تا به امروز در شهر قاهره همچنان برقرار است و در آن روز مراسم و مجالس برپا مىشود . ( رجوع كنيد به كتاب من ، الحاكم بامر اللّه و اسرار الدعوة الفاطمية ، چاپ دوم ، ص 354 . )
( 2 ) . اين واقعه به واقعهء حره يا حرة واقم معروف است . حره ديهى است در مشرق مدينه . پيش از اين نيز به آن اشاره كرديم .