[
كلمهء 99 ] تقسيمى سهگانه از اميرمؤمنان عليه السلام
مردم سه دستهاند : دانشورانى خدايى و دانشجويانى در راه رهايى و فرومايگانى كه به چپ و راست روان و بهدنبال هر بانگى در حركت و با هر بادى به سويى مىگرايند . آنان نه از نور دانش فروغى يافتهاند و نه در پناهگاه استوارى پناه جستهاند . گنجوران مال مردهاند ، در حالى كه دانشمندان زندهاند و پايدار و ماندگار ، به ماندگارى روزگار .
تنهاى آنان مفقود ؛ امّا نشانهها و يادهاشان در دلها موجود است . زمين از كسى كه حجّتِ بر پاىِ خداوند است تهى نمىماند - يا پديدار و شناخته ، يا ترسان و پنهان از ديدههاست - تا مبادا حجّتهاى خدا باطل شود و نشانههايش از ميان برود . اينان چند كساند و جاى آنان كجاست ؟
آنان - به خدا سوگند ! - به شمار اندكاند و در ارج و ارزش بسيار بزرگ . خداوند حجّتها و نشانههاى خود را با آنان نگه مىدارد تا به همانندهاى خود بسپارند و در دلهاى امثال خود بكارند . دانش همراه حقيقتِ بينش بر آنان تافته و آنان با روح يقين تماس گرفتهاند و آنچه را نازپروردگان دشوار مىبينند به آسانى پذيرفتهاند و بدانچه نادانان از آن رميدهاند خو گرفتهاند . آنان با تن همنشين دنيا هستند و ارواح آنان به جايگاهى بلند وابسته است . آنان جانشينان خدا در زميناند و همانان مردم را به دين حق فرامىخوانند . آه ؛ آه ! سخت مشتاق ديدار آنانم . آنان كسانىاند كه خداىشان نعمت فرستاده از پيامبران و راستكرداران و شهيدان و صالحان و اينان چه نيكو همدمانى هستند !