تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى ) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
نوازش على ( مؤلّف كتاب علم الفرائض ) ، حكيم ميرزا اكبر على ، حكيم مولوى اكرم على ( رساله‌اى به عربى دارد به نام بطلان حركت اينيه در نبض ) بودند . فرد اخير پدر مادرش بود و از او كسب فيض هم كرده بود . به دربار يكى از ملكه‌هاى اوده پيوسته بود . در علم خواص الادويه و علم افعال الاعضاء و علم معادن كيميا مهارت خاصّى داشت . حكيم تهوّر على كتاب‌هاى مقدّماتى را در نگينه خواند و بعد از آن براى كسب علم به بريلى و رامپور و لكنهو مسافرت كرد . در بريلى علوم معقول را از مولانا هدايت على و احمد رضا خان و علم منقول را از مولانا يعقوب على خان و مولانا احمد رضا خان فرا گرفت و علم طبّ را پيش حكيم يوسف خان ، مؤلّف حاشيهء علاج الغرباء و حكيم نوّاب محمّد اسماعيل متخلّص به ذبيح و حكيم اشفاق حسين سهسوانى خواند . پس از ده سال اقامت در بريلى مدّت چهار سال در رامپور فلسفه و حكمت را از شمس العلماء مولانا عبد الحق خيرآبادى آموخت . بعد از آن ، علاقه به علم و دانش او را به لكنهو كشيد و در آنجا علوم رياضى و هيئت و ادب را از محضر مولانا عبد الحى فرنگى محلّى و استادان ديگر كسب نمود . در طبّ از قانون ابن سينا و تذكرهء داود انطاكى و ارجوزهء سينايى و در مباحث ديگر طبّ از حكيم سيّد محمّد على و حكيم سيّد باقر على بهره‌ها برد و از حكيم شفاء الدّوله و حكيم اعظم خان پس از موفّقيّت در امتحان گواهينامه‌هايى به دست آورد . در مترا براى مدّت طولانى به تدريس طبّ و مطب‌دارى اشتغال داشت و نفيسى و آقسرائى و شرح‌هاى موجز و شرح اسباب و غيره را تدريس مىكرد . جناب حكيم كتاب‌هاى طبيبان متقدّم را با نظر بسيار عميقى مطالعه كرده بود و در معالجات سعى مىكرد از اقوال و گفته‌هاى آنان استفاده كند . علاوه بر ترجمهء حميّات قانون ، رسائل مكالمات و كتاب آئين الشمائل للاناف فى بيان عقائد الاحناف ، المعدة فى حواشى زوابد ثلاثه ، رسالهء حدود ، تبصرة الحكماء ، اقتباس اللغات ، لمعات برق طور مسمّى به ديوان حكيم از تأليفات اوست . علاوه بر اين تأليفات چاپ نشده‌اى نيز داشت .
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى ) — صفحة 157 | ظل الرحمن / عبد القادر هاشمى