16 - احتمال دارد رودهء روزهدار يا مرى و گوشت مرز ميانهء سر و گلو ( غلصمه ) و اطراف آنها كه اگر بسيار تحت تأثير گرما واقع شوند و رطوبت در آنها نماند و بترنجند سبب تشنگى غير طبيعى گردند .
17 - احتمال هست مغز در به وجود آوردن تشنگى هميشگى شركت داشته باشد ؛ مثلا مغز انسان به بيمارى سرسام گرم ( مانيا - نوعى از ديوانگى ) يا « قطرب » ( نوعى بيمارى صرع ) مبتلا باشد ، كه تشنگى هميشگى سر از كمينگاه برآرد .
شديدترين حالت تشنگى كه شراكت اندامان با معده است و گريبانگير انسان مىشود به ترتيب اولويت و شدت از قرار زير است :
در درجهء اول : آنچه از دهانهء معده سرچشمه گرفته و برانگيخته است .
در درجهء دوم : آنچه منشأ برانگيختگى از مرى است .
در درجهء سوم : آنچه از ته معده منشأ گيرد .
در درجهء چهارم : آنچه ريه در آن سهيم است .
در درجهء پنجم : آنچه كبد در پيدايش آن شرك كرده است .
در درجهء ششم : آنچه خشكيدن و بىرطوبت بودن رودهء روزهدار در آن نصيبى دارد .
18 - ممكن است شراكت از اين تكتكيها دامنهدارتر باشد . تن آدمى سراسر در توليد تشنگى هميشگى سرمايهگذارى كرده باشد كه اين شراكت فراگير را در حالات زير مشاهده مىكنى :
تب - انواع تبها كه سبب تشنگى شديد مىشوند :
- در اثناى بحران بيماريها .
- در مراحل نهايى بيمارى دق و سل .
- مار سام - كه زهرش در بدن تشنگى ايجاد مىكند و از اين گروه از انواع مار - هرگاه كسى را نيش بزند ، مارگزيده به چنان حالت تشنگى گرفتار آيد كه هى آب مىخورد و آب مىخورد تا جان به جان آفرين مار آفرين مىسپارد .
همچنين اگر مار سام در شرابى يا نوشابهاى مرده باشد و كسى ناخودآگاه آن را بنوشد همان حكم مارگزيده را دارد .
يا مار سام در خوراكى غير نوشابه و شراب مرده باشد و سرنوشت كسى را به خوردن آن سوق داده باشد ، داستان مرگ پابرجاست .
19 - شايد تشنگى شديد از اثر پاكسازى رخ دهد ، مثلا معده از اثر داروى اسهالى تباه شده يا پاكسازى بيش از اندازه به وقوع پيوسته است .
كسى كه داروى مسهل مىخورد همينكه دارو شروع به فعاليت كرد تشنه مىشود . تشنه شدن بعد از تناول داروى اسهالى دليل آن است كه دارو اثر لازم بخشيده است و بايد منتظر بود ، كه سيل مدفوع به صورت شل و آبكى در راه بيرون آمدن است .
اما اگر كسى داروى مسهل خورد و از تشنگى اثرى نبود ، دليل آن است كه دارو كار نكرده و
قانون ( فارسى ) — صفحة 112
مساهمون: أبو علي سينا
ص١١٢