كرفس ، الوا ، كنجد ، شراب ، پنير كهنه بپرهيزد كه برايش زيانرسان است . اما پنير تازه بهرهرسان است . غذايى كه با حال آنان سازگار است ، خوراكهايى است كه چسبان ، بندآورنده ، جوشدهنده باشد . غذايى كه گرماى خون را فرونشاند و نگذارد به جوش آيد شير جوشيده است ، كه در اينباره تأثير به سزا دارد زيرا كه چسبنده است . دوغ از ماست گاو خوب است كه داراى نيروى گيرندگى است .
كره خوب است ، پنير تازهء بىنمك خوب است ، ميوههاى گيرنده خوب هستند ، نوعى آلوى ريز هست كه قبوضيتآور است ، بسيار خوب است ، روغنى كه از زيتون نارسيده و گسمزه باشد و تازه فشرده باشند كه براى چربى در غذا ريزند ، خوب است ، آبهاى شبزارها بسيار بهرهرسان است .
اگر خونى كه همراه تف آيد خونى است كه از جرم ريه نشان دارد ، بايد داروهاى تناولى كه جوش دادن و خشكى در بر دارند به بيمار داد . اين داروها از قبيل : گل ، شادنه با آب گياه بارهنگ ، سركهء آميزه با آب .
علاوه بر تهيهء غذاى سازگار با بيمارى ، بايد شاهرگ دست را بزنى ! شاهرگ دستى را بزن كه حدس مىزنى خون از آن سوى آيد و از بين رفتن تكعصب در آن طرف روى داده است . بايد رگ را نازك و باريك زد . در چندين بار خون مورد نظر را بگيرى ، فاصلهء ميان خونگيرى تا خونگيرى بعدى سه ساعت يا تقريبا سه ساعت باشد . بايد نيروى جسمى بيمار را در نظر داشته باشى از رگ زدن ، خون به خلاف راهى كه دارد منحرف مىشود ، رگ زدن نمىگذارد كه زخم به ورم انجامد .
دستوپاى بيمار را اول ماساژ ده و بعدا از بالا به پايين محكم باندپيچى كن ! بايد پرهيز را نگه دارد ، بايد هوايى كه در آن زندگى مىكند معتدل باشد .
بايد بر پهلو به چيزى تكيه دهد كه به نشستن راست شبيه باشد ، تا برخى از اجزاء سينه بر برخى نيفتد .
سركهء آميزهء با آب بنوشند كه دو فايده دارد :
1 - نزيف خون را بازمىدارد .
2 - اطراف سينه و ريه را اگر خونى در آنها بند آمده باشد پاكسازى مىنمايد ، و خون بند آمده جامد نمىشود . داروهاى سرد و چسبان بخورد ، كه در اين حالت چسبان از سرد مهمتر است .
و اگر دارو همراه چسبناكى پاكساز هم باشد چه بهتر .
اگر بيمار زياد تشنه گردد ، اسفرزه را تجويز كن ! كه سردىبخش است و علاوه بر تأثير دارويى تشنگى را فرونشاند .
شايد نياز باشد كه داروى مخدّر با اسفرزه قاطى شود ، كه دو فايده در بر دارد :
1 - خون را آرام و رقيق گرداند .
2 - خوابآور است و بيمار حركت نمىكند .
براى هر نوع از خون برآوردن از راه دهان ، داروهاى تركيبى است كه در آخر اين گفتار ذكر
قانون ( فارسى ) — صفحة 444
مساهمون: أبو علي سينا
ص٤٤٤