فصل در چيزهائى است كه از انجام دادن كارها ، سزاوارى مىيابند ؛ و پارهاى از سخن در نويد دادن به خوبىها و ترساندن از بدىها مىباشد « 1 »
آنچه با انجام دادن كارها سزاوارى مىيابند شش چيز هستند و آن : ستودن ، پاداش دادن ، سپاس گزاردن ، سرزنش كردن ، شكنجه كردن ، تاوان گرفتن است .
ستودن : گفتارى است كه از بزرگى رويدادهاى كسى كه ستوده مىشود آگاهى دهد ؛ و انجام دادن كارى را به راستى ستودن نمىگويند و به مجاز آن را ستودن مىنامند زيرا جدائى گذاشتن ميان كسى كه سزاوار ستودن است از كسى كه سزاوار آن نيست كه مردم آنرا باور كردهاند ، آن را ستودن مىگويند همچنان كه جدا كردن خوبى رساننده از بدى رسان را سپاس مىنامند با آن كه بزرگ وانمودن خوبى رساننده را آهنگ كرده باشند ، جز آن كه ستودن ناميدنش مجاز است .
ستودن ، چيزى جز آگاه كردن نيست ؛ زيرا راست بودن و دروغ بودن در آن مىآيد ؛ مانند سخن گوينده : فلانى دانا است و داراى فزونىها است با آن كه بزرگ
هامش
( 1 ) وعد و وعيد يكى از اصول پنجگانهء اعتزال در علم كلام است .