بلى ، اگر اتفاق افتد كه قبل از انقضاء فوت شود طبقه ء دوّم را اختيار امضاء اجاره وفسخ هر دو هست ، هم چنان كه در كفايه ومسالك به آن تصريح كرده اند ، و بعد از فسخ تتمّه ء وجه اجاره را به كسى نمىدهند ، بلى اگر ابتداء داده باشند به موجر و موجر به طلبكار داده باشد تسلَّطى بر او نخواهد بود ، بلكه بايد مستأجر از تركه ء موجر بردارد اگر چيزى داشته باشد .
( 486 )
س 4 : هر گاه زيد اجير شده باشد كه صوم وصلاتى به جهت ميّتى به عمل بياورد در وعده ء معيّنى ، مثلًا در عرض شش ماه ، ومأذون بوده كه اگر خواسته باشد صوم به ديگرى بدهد ، وهم چنان شده كه صوم را با ديگرى صيغه خوانده ، ووجهى مثلًا چهار ريال به او داده كه در عرض شش ماه يك ماه روزه به جهت همان ميّت به عمل بياورد ، و بعد ديگرى صوم را در مدّت مزبوره به عمل نياورده ، و اسم ميّت وذكورت واناثيّت ميّت يك جا فراموش زيد و آن ديگرى هم شده ، وشخصى كه از اوّل زيد را اجير نموده بود او نيز فراموش شده كه اذن جديد از او حاصل شود ، يا وجه به او ردّ شود ، چه بايد كرد در خصوص صوم ووجه اجرت صوم ؟
ج : بعد از انقضاى شش ماه زمان اجاره و به جا نياوردن عمل كه صوم باشد مستأجر اوّل مستحقّ وجه اجاره مىشود و بايد وجه اجاره به او ردّ شود ، و بعد از آن كه او فراموشش شده باشد كه كيست وتعيين او معلوم نباشد اگر محصور ميان چند نفر معيّن باشد ، بايد از همه ء ايشان اذن حاصل نموده وثانياً عمل را كرده يا به عنوان مصالحه ء با همه برائت ذمّه از وجه را حاصل كرد ، و اگر محصور نباشد . پس اگر اميد شناختن آن شخص باشد بايد نگاه داشت تا شناخته شود ، يا يأس حاصل شود ، و اگر از شناختن او مأيوس باشند حكم مال مجهول المالك دارد و بايد كيفيّت آن را به مجتهد عادل اظهار و به اذن او به فقراء رسانيد .
و ليكن در اين مسأله كه قلمى شده امرى ديگر نيز هست ، و آن اين است كه مىتوانيم بگوييم كه : شاهد حال در اين مقام دلالت مىكند بر اين كه مطلوب آن
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 413
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٤١٣