و بر فرض عدم آيا مصالحه آن جايز است يا نه ؟
ج : بلى جايز است مگر اين كه بيع آنها به اين نحو متضمن فريب وغرر باشد كه در اين صورت جايز نخواهد بود .
خلاصه آن كه در مكيل وموزون در جواز بيع آن كيل ووزن شرط است اما در چيزى كه مساحت مىشود حق آن است كه مشاهده كافى است . و همچنين بيع به وصف دون مشاهده جميع اجزاء به شرطى كه خالى از فريب وغرر باشد عرفا ، چه بيع غررى منهى عنه است .
اما مصالحه مطلقا ضرر ندارد چه نهى از مصالحه غررى نشده است .
( 410 )
س 37 : آيا بيع اشياء منقوله يا غير منقوله به شرط خيار فسخ در مدت معينه كه هر وقت كه ثمن يا مثل الثمن را بايع شارط رد نمايد مسلط بر فسخ مبايعه بوده باشد يا آن كه در آخر مدت مذكوره يا در اواخر آن مثلًا يا كمتر يا بيشتر يا به انقضاء مدت مانده شرط خيار فسخ نمايد ( كذا ) و بر فرض جواز ، اجاره دادن مشترى مبيع را به بايع مذكور يا غير آن جايز است يا نه ؟
و بر فرض جواز اشتراط خيار در جميع مدت در صورت فسخ آيا اجاره هم منفسخ مىشود يا نه ؟
و بر فرض انفساخ آيا اجرت هم موزّع بر اجزاء مدّت مىشود يا نه ؟
ج : مبايعه مشروطه مسئول عنها بجميع اقسامها صحيح است و نقصى ندارد و حق آن است كه اجاره آن نيز در صورت شرط خيار در جميع مدت و در آخر مدت نيز جايز است خواه به بايع خواه به غير و ليكن چون نقل ملك و منفعت به مشترى نقل متزلزل است لهذا نقل او نيز منفعت را به اجاره نقل متزلزل خواهد بود يعنى بايع را خيار فسخ آن نيز خواهد بود و بعد از آن كه فسخ نمود وجه اجاره موزّع بر مدت به تشخيص اهل خبره
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 295
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٢٩٥