رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 170

ومحرّر ، وامين آخور ، ويوزباشى ، وفرّاش باشى ، وفرّاش ، وايشك آقاسى ( 1 ) وغلام پيش خدمت ، وغلام ، و ليكن هر حكمى كه آن حاكم بكند امتثال مىكنند وتمرّد نمىكنند ، چه در سفر و چه در حضر نماز و روزه ء ايشان چه حكم دارد ، و هر گاه آن حاكم عيالى مثل پسر وزوجه وخدمه همراه داشته باشد تكليف ايشان در نماز و روزه و ساير عبادات چه مىباشد ؟ ج : هر گاه نوكرهاى مذكوره اصلًا مرتكب معصيتى نباشند به اين معنى كه شغل معصيتى كه به سبب آن همراهى حاكم مىكنند در دستشان نباشد بايد نماز را قصر كنند ، ومجرّد نوكرى موجب وجوب اتمام نمىشود ، و اين كه گاه است حاكم حكمى كند كه معصيت باشد وايشان امتثال كنند هم باعث وجوب اتمام نمىشود ، مادامى كه يقين به صدور چنين حكمى و مسافرت به جهت امتثال اين احكام نباشد ، و ليكن بايد دانست كه مستوفى ومحرر هر گاه شغل ايشان استيفاى اموال مردم وتحرير به جهت امور غير مشروعه باشد معصيت خواهد بود ، و اما عيال واطفال و امثال اينها نيز همين حكم دارند ، يعنى اگر مىدانند كه در اين سفر معصيتى كه موجب حرام بودن سفر مىشود از ايشان صادر مىشود نماز را تمام و روزه ها را مىگيرند ، والَّا فلا ، و احكام اين مسائل همه از آن چه در كتاب وسيلة النجاة نوشته شده مستفاد مىشود . س 175 : هر گاه كسى در ابتداى سفر ، قطع داشته باشد كه مسافت موجب تجويز قصر مىباشد و بعد از قطع بعضى از مسافت و به جا آوردن نماز قصر ، جزم به خلافت آن نمايد ، آيا نمازى را كه قصر نموده ، اعاده آن در وقت و قضاى آن در خارج وقت لازم است يا هيچ يك لازم نيست يا يكى لازم است دون ديگرى . ج : هيچ يك لازم نيست والله العالم .