رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 166

و در ركعت دوم ركوع را فراموش كند و در وقت سجده رفتن به خاطرش آيد آن چه را كه فراموش نموده بوده است هر گاه آن سجده را سجده ركعت اول قرار داده نماز او صحيح است يا نه ؟ ج : هر گاه هنوز داخل سجده نشده باشد و سر به سجده نگذاشته باشد همان سجده را از ركعت اول قرار دهد و ما بعد آن را به جا آورد و نماز را تمام كند و نماز او صحيح است و اگر داخل سجده شده باشد ظاهر آن است كه نماز او باطل باشد و بايد از سر بگيرد . ( 245 ) س 168 : بفرماييد چون كه مقرر است كه هر گاه از براى امام حادثه رخ نمايد كه موجب قطع نماز شود مىتواند خود يا مأمومين كسى را كه صلاحيت امامت دارد به جاى خود وا دارد به جهت امامت آيا آن شخص بايد كه از جمله مأمومين باشد يا شخص خارج را هم مىتوان واداشت ؟ ج : بلى مىتوان وسنّت است كه كسى باشد كه در حال اقامه حاضر باشد وتخصيص به مأموم ندارد به جهت اطلاق اخبار مستفيضه ( 1 ) وظهور صحيحه معاوية بن عمار ( 2 ) و روايت زراره ( 3 ) بلى در روايت ابى حفص ( 4 ) رسيده : يأخذ بيد رجل من القوم من الصّف فليقدّمه و در روايت مرسله كه از على بن جعفر است مىفرمايد : فليتقدّم بعضهم ( 5 ) و ليكن اين دو روايت موجب اختصاص نمىشود زيرا كه امر در اينها از براى وجوب نيست بالاجماع چه استنابه واجب نيست بلكه يا از براى جواز است يا استحباب وهيچيك تخصيص روايات متقدمه نمىشود چه جواز يا استحباب تقديم بعض مأمومين منافاتى با جواز تقديم غير ندارد .