رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 156

و اين مسأله را داعى در كتاب مناهج الاحكام ( 1 ) بيان كرده ام ، و در كتاب عوائد الايام ( 2 ) مستوفى تحقيق نموده ام . خلاصه آن كه جاهل ساذج كه مراد از آن جاهل غير مقصر است غير عاصى ومعذور [ است ] ، و آن چه مىكند مقبول ، و لازم است كه اعاده و قضاء واجب نباشد ، چه آنها بسته به دليل خارجى هستند ، مىتواند شد كسى واجبى از واجبات نماز را ترك كند جهلًا يا تقصيراً ، و قضاء و اعاده نداشته باشد ، هم چنان كه در جهر واخفات و حكم سفر ، ومىتواند شد همه ء نماز را ترك كند بدون تقصير و قضاء داشته باشد ، مثل كسى كه در تمام وقت خواب بوده يا بيهوش شود ، ومىتواند شد نماز را بكند و صحيح باشد و با وجود اين قضايا اعاده داشته باشد هم چنان كه در نماز با جامه نجس هر گاه نماز كند نجاست آن را فراموش كرده باشد يا جاهل به اصل نجاست باشد چه نماز او صحيح است و از اين جهت جمعى حكم كرده اند به اين كه اگر مأموم بداند جامه ء امام نجس است و امام نمىداند مىتواند به او اقتدا كند و با وجود اين جمعى از علما قائل به اعاده و قضا در هر دو موضع شده اند وحال اين كه اگر مطلع نشود تا بميرد نماز او مقبول و ثواب دارد خلاصه آن كه اعاده و قضا منوط به دليل جداگانه است و از اين جهت است كه مىگويند القضاء فرض جديد والقضاء بامر جديد بلى اگر دليل بر اعاده و قضا نمىداشتيم در همين مسأله كه فرموده ايد حكم به اعاده و قضا نمىكرديم چنانچه در غسل ( كذا ) دليل نداريم و حكم نمىكنيم . والله العالم . ( 232 ) س 155 : به عرض مقدس عالى مىرساند كه مسموع شد كه در رساله ملازمان سامى مذكور فرموده بوديد كه ضمّ استغفار به تسبيحات اربعه مستندى ندارد . وقد روى التهذيب فى باب كيفية الصلاة فى الصحيح عن عبيد بن زراره قال