بنا بتفسير « ضحاك و حسن » و چنان كه « ابى مسلم » گفته مقصود نطفه پدر و نطفه مادر است كه هر دو سست و ضعيف بوده ، و بعضى گويند نطفه ابتداء ضعيف و تدريجاً در حمل تقويت خواهد يافت ، و ديگران گويند نطفه در ابتداء مخلوقى ضعيف و تدريجاً قوى شده و پس از نه ماه انسانى كامل خواهد گرديد .
اما « ابن عباس و قتاده » آن را به سختى تفسير نموده يعنى سختى بعد از سختى و تعب پس از تعب - تا آنكه فرزند به دنيا بيايد - .
وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ
: و باز گرفتنش از شير در آخر سال دوم باشد زيرا نوزاد بايد دو سال از شير مادر بهرمند شود چنان كه در آيه شريفه ميفرمايد
« يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضاعَةَ »
شير ميدهند مادران فرزندان خويشتن را دو سال كامل اگر خواهان تكميل ارضاع او شود . و بنا بر اين در اين دو سال مادر مشقتهايى را به خود هموار مىكند تا فرزند را تربيت كند .
أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ
: اينكه بايد سپاس من و پدر و مادر خود را بجاى آورى و اين جمله تفسير و توضيح جمله
« وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ »
مىباشد پس سپاس خدا تعظيم او و فرمانبردارى از فرامينش بوده و سپاس پدر و مادر نيكى و احسان به آنان خواهد بود .
إِلَيَّ الْمَصِيرُ
: بسوى من بازگشت است ، در اين جمله اشارهاى بتهديد بوده زيرا تمامى انسانها در قيامت بپاداش اعمال خود ميرسند .
وَ إِنْ جاهَداكَ
: و اگر پدر و مادرت كوشيدند .
عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي
: تا شريك قرار دهى خداى ديگرى را با من .
ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ
: آنچه را كه نيست براى تو به او دانش زيرا اگر براى خدا شريكى بود به آن دانش مىداشتى و به صحت آن آگاهى يافته - دليل ميآوردى - و آنچه را كه بصحة آن نتوانى معتقد شوى پس باطل بوده و بالنتيجه دعواى شرك و همتايى براى پروردگار باطل خواهد بود .
فَلا تُطِعْهُما
: پس در اين باره اطاعت آنان نكنى .