و در شريعت آن است كه در حديث صحيح ، امام جعفر صادق عليه السّلام فرموده : « المباراة ان تقول المرأة لزوجها لك ما عليك و اتركنى فيتركها الَّا انّه يقول لها ان ارتجعت فى شىء منه فانا أملك ببضعك » .
يعنى : مبارات اين است كه زن بر زوج خود بگويد كه : مال تو باشد آن چه من بر ذمّه تو دارم از صداق و مرا واگذار از زوجيّت ، پس زوج نيز او را واگذارد و همين قدر كافى است . مگر اين كه بايد زوج بگويد كه اگر تو رجوع به چيزى از آن چه به من دادى نمائى ، من مالكتر شوم به منافع زوجيّت تو ( 1 ) و اين حديث از احاديثى است كه دلالت مىكند بر اين كه اسماء عقود و ايقاعات اسماند از براى صيغه آنها ( 2 ) ، هم چنان كه مشهور در ميان فقهاء نيز همين است ، اگر چه كلمات ايشان بسيار مختلف است .
و مبارات در جميع احكام مثل خلع است مگر اين كه در وى [ آن ] بايد كراهت از حيثيّت زوجيّت از هر دو جانب باشد و بايد تابع شود به او
شرح
همه راست مىآيد . و وجه حكم بضعف تفسير مذكور معلوم نيست فتأمّل و اصل مبارات از برائت است به معنى بريء شدن از يكديگر و معنى خلاصى بوجوه سه گانه و معنى مفارقت از جمله لوازم آن است و مرد و زن در اينجا هر دو از يكديگر برائت مىنمايند از جهت بودن عداوت و شقاق در اين صورت از هر دو طرف بخلاف خلع . شرح
( 1 ) قوله من مالكتر شوم به منافع زوجيت آه ، معنى من مالكتر باشم [ شوم ] در اينجا وجه ندارد بلكه او ، بايد صفت مشبهه بوده باشد در اينجا و مقصود صاحب تسلط بودن است بر گرداندن او به زوجيّت . شرح
( 2 ) از جهت اين كه در همين حديث مبارات را تفسير كرده : بأن تقول المرأة لزوجها و لا يخفى كه اين دلالت وجهى ندارد زيرا كه شايد مراد از مبارات در اينجا معنى لغوى است يا اين كه مراد لازم خاصّ مبارات اصطلاحى است . شرح