تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 69

170 - ابوغسان مىگويد : يكى از افراد انصار و از ساكنان قبا كه به او اطمينان دارم به من خبر داد كه جاى مسجد قبا پيش از تغيير قبله ، به گونه‌اى بود كه اگر كسى در آنجا به نماز مىايستاد در سمت قبله شامى [ مسجد كنونى ] واقع مىشد . بنابراين ، جاى اوليهء مسجد جاى همان ستونى است كه در صحن مسجد و در رديف ستون تراشيده شده‌اى قرار داشته كه دربارهء آن گفته شده رسول خدا صلى الله عليه و آله به سمت آن نماز مىخوانده است . [ ابوغسان ] گويد : همچنين به من گفت : پس از تغيير قبله رسول خدا صلى الله عليه و آله در مسجد قبا به سمت همان ستونى نماز مىخوانده كه بخش عمدهء آن تراشيده شده و قبله به سمت شرق آن تغيير يافته است . اين ستون پايين‌تر از محراب مسجد و در سمت راست كسى كه در محراب نماز بخواند قرار داشته است . 171 - گفت : حارث بن اسحاق مرا خبر داد و گفت : اسحاق بن ابىبكر بن ابىاسحاق چنين نقل مىكرد : مسير رسول خدا صلى الله عليه و آله در رفتن به مسجد قبا بدين سان بود كه از « مصلى » مىگذشت . سپس از گذر كوچه‌اى كه ميان سراى كثير بن صلت و معاويه در مصلى هست عبور مىكرد . اما در برگشتن از راه خانهء صفوان بن سلمه كه كنار سقيفهء محرق است روانه مىشد ، سپس بر مسجد بنى زُرَيق و از مكتب‌خانهء عروه مىگذشت و راهش به سنگفرش [ : بلاط يا سنگفرش ميان خانه مروان و مسجد النبى ] خاتمه مىيافت . [ رواى ] گويد : اسحاق ياد آور شد كه خود ديده است وليد بن عبدالملك در رفتن به مسجد قبا و برگشتن از آن همين راه را طى كرد . « 1 » ابوغسان مىگويد : طول و عرض مسجد قبا يك اندازه است ، يعنى شصت و شش