176 - گفت : عبدالعزيز ، از ابن سمعان ، از سعيد ، وابستهء مهديين خبر داد كه گفته است : پيامبر صلى الله عليه و آله از جنگ باز مىگشت كه هنگام نماز عصر فرا رسيد ، پس نماز را در مسجد اعلى به جاى آورد . « 1 » 177 - گفت : عبدالعزيز از محمد بن موسى ، از عمارة بن ابىيسر خبر داد كه گفته است : پيامبر صلى الله عليه و آله در مسجد اسفل نماز خواند . « 2 » 178 - گفت : عبدالعزيز از ابن ابىزناد ، از سالم بن ابىنضر مرا خبر داد كه گفته است : پيامبر صلى الله عليه و آله در نبرد خندق چنين دعا كرد : خداوندا ! اى فرو فرستندهء كتاب و اى پديد آورندهء ابرها ، آنان را از هم بپراكن و ما را بر ايشان پيروز كن . « 3 » 179 - از ابن ابىيحيى ، از فضل بن مبشر ، از جابر بن عبداللَّه نقل شده است كه گفت : پيامبر صلى الله عليه و آله بر كوهى كه مسجد فتح در سمت غربى آن واقع است دعا كرد و در پشت همين مسجد نماز خواند . « 4 » 180 - ابوغسان ، از ابن ابىيحيى ، از حارث بن [ فضيل ] « 5 » نقل كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله
تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 71
مساهمون: ابن شبة النميري
ص٧١
هامش
( 1 ) . حديث مرسل و ضعيف است . بنگريد به وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 40 .
( 2 ) . حديث مرسل و ضعيف است . عماره بن ابىيسر مجهول است و ما نيافتهايم كه كسى او را شرح حال نوشته باشد .
( 3 ) . حديث مرسل و صحيح است . بخارى ( 2966 و 3025 ) ، مسلم ( 1742 ) ، ابوداوود و بيهقى ( ج 9 ، 152 ) از دو طريق اين روايت را به صورت موصول از موسى بن عقبه ، از ابونضر سالم ، از عبداللَّه بن اوفى نقل كردهاند . همچنين بخارى ( 719 و 7489 ) ، مسلم ( 1742 ) و نسائى در « عمل اليوم و الليله » ( 602 ) اين حديث را از طريق سفيان بن عُيَيْنه نقل كردهاند كه گفت : اسماعيل بن ابىخالد براى ما نقل كرد و گفت : از ابن ابىاوفى شنيدم كه مىگويد : . . . متن حديث .
نيز بخارى ( 2933 ، 4115 و 6392 ) ، مسلم ( 1742 ) ، ترمذى ( 1678 ) ، ابن ماجه ( 2796 ) ، احمد ( ج 4 ، 353 ) ، سعيد بن منصور ( 2527 ) ، ابن حِبان ( 3844 ) و بغوى اين حديث را از طرقى چند از اسماعيل بن ابىخالد از ابن اوفى نقل كردهاند .
( 4 ) . سند اين حديث حسن است .
( 5 ) . در متن ابن شبه اين نام تصحيف شده و « فضل » ضبط شده ، در حالى كه محققانِ متن عربى به استناد وجرح التعديل ( ج 3 ، ص 86 ) ضبط درست آن را كه « فضيل » است آوردهاند .