از دريا غنىتر است ، دل كافر از سنگ سختتر است ، حريص آزمند از آتش سوزندهتر است ، نوميدى از نزديكان از زمهرير سردتر است و تهمت بستن بر بيگناه از كوههاى استوار سنگينتر است . « 1 »
[ حيا ، امانتدارى و مهربانى ]
* از انس بن مالك روايت شده كه گفته است : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : نخستين چيزى كه از بنده بازستانده مىشود حيا است و پس از آن بنده ناخرسند و ناپسند مىشود . سپس خداوند امانتدارى را از او مىستاند و از آن پس خيانتگر و خيانتديده مىشود . آنگاه خداوند مهربانى را از او مىگيرد و از آن پس سنگدل و درشتخوى مىشود . سرانجام دين اسلام از گردن او برداشته مىشود و از آن پس شيطانى نفرين شده و ملعون مىگردد . « 2 »
[ صفات على عليه السّلام ]
* على بن عباس ، از صالح بن حمزه ، از حسن بن عبد اللّه ، از امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه فرموده است : روزى امير مؤمنان عليه السّلام خطبه ايراد كرد و در سخنان خود فرمود : اى مردم ، پيش از آنكه مرا از كف دهيد از من بپرسيد . اى مردم ، من دل بيدار خدا ، زبان گوياى او ، امين او بر رازهايش ، حجت او بر آفريدگانش ، جانشين او بر بندگانش ، ديدهء بيناى او در ميان بندگانش ، دست گشاده به رحمت و مهربانى او و همان آيين اويم كه هيچكس جز از ايمان ناب مرا باور ندارد و هيچكس جز از كفر ناب به من بىباور نشود . « 3 »
* از حسين بن حسن ، از بكر بن صالح ، از حسين بن سعيد ، از نضر بن سويد ، از محمد بن
هامش
( 1 ) . صدوق به سند خود اين حديث را از امام صادق عليه السّلام نقل كرده است . بنگريد به : الخصال ، ص 348 ؛ ابن بابويه ، الامالى ، ص 317 ؛ معانى الاخبار ، ص 177 .
روايت صدوق و مفيد هردو در منابع پسين نقل شده است براى نمونه بنگريد به : مستدرك الوسائل ، ج 9 ، ص 127 و 128 ، ج 12 ، ص 59 و 60 ؛ بحار الانوار ، ج 75 ، ص 190 ، 447 و 454 - م .
( 2 ) . شيخ صدوق اين حديث را به سند خود و البته با تفاوتى اندك نقل كرده است . بنگريد به : معانى الاخبار ، ص 410 . همچنين حديث را بنگريد در : وسائل الشيعه ، ج 12 ، ص 168 ؛ بحار الانوار ، ج 68 ، ص 335 - م .
( 3 ) . صفار در بصائر الدرجات ( ص 84 ) گونهاى از همين مضمون را به سند خود از امام صادق عليه السّلام نقل كرده است . همين حديث را بنگريد در : التوحيد ، ص 164 . همچنين بنگريد به : مناقب آل ابى طالب ، ج 2 ، ص 207 ؛ بحار الانوار ، ج 24 ، ص 198 ، ج 26 ، ص 257 ؛ نور البراهين ، ج 1 ، ص 414 ؛ مستدرك سفينة البحار ، ج 8 ، ص 568 - م .