اهداف معاويه از نبرد تبليغاتى و حكمتِ پاسخهاى امام
انديشيدن در نامههاى تبادل شده ميان امام عليه السلام و معاويه در گير و دار نبرد تبليغاتى و جسارتورزىها و بىشرمىهاى مندرج در پاسخهاى معاويه ، پژوهنده را به اين پرسش وا مىدارد كه : چرا امام عليه السلام باب مكاتبه را گشود و با فردى همچون معاويه به تبادلِ نامه پرداخت ؟ آيا رواتر نبود كه امام عليه السلام پاسخ دادن به معاويه را فرو بگذارد تا از اين بىحرمتى و ناسزاگويى در امان مانَد ؟
ابن ابى الحديد ، پس از نقل بخشى از نامههاى تبادل شده ميان امام عليه السلام و معاويه ، مىنويسد :
از رويدادهاى بس شگفت و تكاندهندهء روزگار - گر چه شگفتىها و غرايب روزگار ، فراواناند - آن است كه كار على عليه السلام بدان جا كشد كه معاويه همانند و همسنگ او به شمار رود و با يكديگر به مكاتبه و پاسخدهى برخيزند و در خطاب به طرف مقابل ، يكسان به حساب آيند و على عليه السلام به او كلمهاى نگويد ، مگر آن كه معاويه همانندش ، بلكه بسى سختتر از آن را پاسخ دهد .
اى كاش محمّد صلى الله عليه و آله اين صحنه را گواه بود تا نه از روى خبر ، بلكه آشكارا بنگرد دعوتى كه وى بر پا داشت و سختترين مشقّتها را براى آن تحمّل كرد و در حراست از آن ، با بيمهاى رنجآور مواجه شد و براى استوارسازى حكومتش ، شمشير بركشيد و پايههايش را استحكام بخشيد و آفاق را از آن بياكنْد ، اكنون بى كم و كاست ، در چنگ دشمنانش افتاده بود ؛ همانان كه به گاه