ترجمه
متى : هيئتى است كه در اثر انتساب شىء به زمان و بودنش در آن ، به وجود مىآيد ؛ خواه آن شىء در متن زمان واقع باشد ، مانند حركات و يا در حاشيهء زمان ( لحظه ) قرار گرفته باشد ؛ مانند موجوداتى كه وجودشان لحظهاى است ، چون پديدهء اتصال ، انفصال و مماس شدن دو چيز و نظائر آن و خواه بهگونهاى باشد كه بر اجزاى زمان منطبق شود ، مانند حركت قطعى و يا اينگونه نباشد ، مانند حركت توسطى .
شرح و تفسير
متى عبارت است از هيئتى كه براى شىء از نسبتش به زمان و بودنش در آن پديد مىآيد . در آينده درباره « زمان » به تفصيل گفتوگو خواهد شد « 1 » و در آنجا به اثبات خواهد رسيد كه هر حركتى ، از آن جهت كه يك وجود سيال ، ممتد و تدريجى دارد ، داراى مقدار غيرقارّى است كه مخصوص همان حركت است و با امتدادهاى غير قارّ ديگر حركات مغاير مىباشد .
بنابراين ، هر حركت خاص و مشخصى ، زمان خاص و مشخصى دارد ، اما بعضى از اين زمانها قابل انطباق بر بعض ديگراند . زمان عمومى و مستمرى كه همهء حركات را با مقايسه با آن ، اندازهگيرى مىكنيم ، همان زمان حركت زمين به دور خودش است .
ما اين زمان را مقياسى براى سنجش زمانها و حركات گوناگون قرار دادهايم و در مقايسه با اين زمان ، تقدم و تأخر و كوتاهى و بلندى حركات و زمانها معين مىگردد .
براى حوادث و رويدادها ، به لحاظ نسبتى كه به زمان دارند ، هيئت خاصى پديد مىآيد و اين هيئت همان مقولهء متى را تشكيل مىدهد .
هامش
( 1 ) . ر . ك : فصل سيزدهم از بخش دهم