4387 امام على عليه السلام : خرد ، آن است كه دانسته سخن بگويى و به آنچه مىگويى عمل كنى .
4388 امام على عليه السلام : خرد ، نگه داشتن تجربههاست و بهترين تجربهات آن تجربهاى است كه تو را اندرز دهد .
4389 امام على عليه السلام : خرد دو گونه است : خرد طبيعى ( ذاتى ) و خرد تجربى و هر دوى آنها سود آورند .
4390 امام حسن عليه السلام - در پاسخ به اين سؤال كه خرد چيست ؟ - فرمود : جام اندوه را جرعه جرعه نوشيدن تا به دست آمدن فرصت .
4391 امام حسن عليه السلام - در پاسخ به سؤال پدر بزرگوارش از او كه خرد چيست ؟ - فرمود : اين كه دلت آنچه را به او مىسپارى ، نگه دارد .
1333 - ويژگيهاى خردمند
4392 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ويژگى خردمند اين است كه در برابر رفتار جاهلانهء نادان نسبت به خود بردبارى نشان مىدهد ، از كسى كه به او ستم كرده است در مىگذرد ، در برابر فرودست خود فروتن است ، از فرادست خود در طلب نيكى پيشى مىگيرد ، چون بخواهد سخن بگويد مىانديشد ، اگر آنچه مىخواهد بگويد خوب بود مىگويد و بهرهمند مىشود و اگر بد بود خاموشى مىگزيند و سالم مىماند ، هر گاه با فتنهاى روبهرو شود به خدا پناه مىبرد و دست و زبان خود را نگه مىدارد ، هر گاه فضيلتى بيند آن را غنيمت مىشمارد ، شرم و حيا از او جدا نمىشود و آزمندى از او سر نمىزند ؛ اينها ده خصلتند كه خردمند به آنها شناخته مىشود .
4393 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خردمندترين مردم ، مدارا كنندهترين آنها با مردم است .
4394 امام على عليه السلام : سينهء خردمند ، صندوق راز اوست .
4395 نهج البلاغه : به امام على عليه السلام عرض شد : خردمند را براى ما توصيف كن . حضرت فرمود : خردمند كسى است كه هر چيزى را در جاى خود به كار برد . عرض شد : نادان را براى ما توصيف فرما .
فرمود : توصيف كردم .
4396 امام صادق عليه السلام : خردمند ، از يك سوراخ دوبار گزيده نمىشود .
4397 الكافى : شخصى مىگويد از امام صادق عليه السلام دربارهء عقل سؤال كردم ؟ حضرت فرمود : عقل آن چيزى است كه به وسيلهء آن خداى رحمان عبادت شود و بهشت به دست آيد . راوى مىگويد : گفتم :
پس آنچه در معاويه بود چيست ؟
حضرت فرمود : آن نيرنگ است ، آن شيطنت است . آن شبيه عقل است ولى عقل نيست .
4398 امام صادق عليه السلام : بر خردمند است كه زمان خود را بشناسد ، به كار خويش بپردازد و زبانش را نگه دارد .
4399 امام كاظم عليه السلام : خردمند به كسى كه مىترسد تكذيبش كند ، سخنى نمىگويد و از كسى كه مىترسد مضايقه كند ، چيزى نمىخواهد و وعدهاى را كه از عهدهء انجامش برنمىآيد ، نمىدهد و به آنچه كه در اميدواريش سرزنش شود ، اميد نمىبندد و به كارى كه مىترسد در آن درماند اقدام نمىورزد .
4400 امام كاظم عليه السلام : خردمند به كم و كاست دنيا در صورتىكه با حكمتتوأم باشد خرسند است ، ولى اگر دنيا را داشته باشد و از حكمت كم بهره باشد خرسند نيست ؛ از اينرو تجارتشان سودمند گشت .
1334 - آنچه خرد را مىافزايد
4401 امام على عليه السلام : خرد ، غريزهاى است كه با دانش و تجارب افزايش مىيابد .