281 . عصمت
1309 - تفسير معصوم
4279 معانى الأخبار - به نقل از امام كاظم از پدرانش از امام زين العابدين عليهم السلام - : امامِ ما خاندان ، جز معصوم نباشد و عصمت امرى نيست كه در ظاهر فرد باشد و به وسيلهء آن شناخته شود . از اين رو ، معصوم بايد تعيين شود .
عرضشد : يابنرسول اللَّه ! پس ، معناى معصوم چيست ؟ حضرت فرمود : معصوم كسى است كه به ريسمان خدا چنگ در زند ، و ريسمان خدا همان قرآن است و اين دو ( معصوم و قرآن ) تا روز قيامت از هم جدا نمىشوند . امام به سوى قرآن رهنمونمىشود و قرآن بهسوى امام و اين فرمودهء خداوند عز و جل است ، آن جا كه مىفرمايد : « همانا اين قرآن به آنچه درستتر است راه مىنمايد » .
4280 امام صادق عليه السلام - در پاسخ به سؤال هشام از معناى معصوم - فرمود : معصوم كسى است كه به كمك خدا از همهء محرّمات الهى خود را نگه دارد .
خداوند تبارك و تعالى فرموده است : « و هر كه به خدا عصمت و پناه جويد ، هر آينه به راه راست هدايت شده است » .
1310 - موجبات عصمت
4281 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداى بلند نام كسى را كه اطاعتش كند [ از هر گونه شر و مكروهى ] حفظ مىكند و كسى كه او را نافرمانى كند ، به وسيلهء خدا حفظ نمىشود .
4282 امام على عليه السلام : هر كه عصمت به او الهام شود ، از لغزشها در امان ماند .
4283 امام على عليه السلام : عبرت آموزى ، عصمت ( لغزش ناپذيرى ) به بار مىآورد .
4284 امام على عليه السلام : پرهيزگارى ، در زمان حياتت مايهء عصمت و نگهدارى تو [ از گناه ] است و بعد از مرگ موجب قرب منزلت تو مىشود .
4285 امام على عليه السلام : عصمت ، با تقوا قرين شده است .
4286 امام على عليه السلام : حكمت [ مايهء ] عصمت است و عصمت يك نعمت .
4287 امام على عليه السلام - در مناجات - گفت : خدايا ! براى خويشتندارى از گناه راهى جز نگهداشت تو نيست و رسيدن به كارهاى نيك جز با خواست تو ميسّر نمىباشد . پس ، چگونه توانم به بهرهاى دست يابم كه خواست تو بر آن نيست و چگونه خود را از گناه نگه دارم اگر نگهداشت تو به دادم نرسد ؟
4288 امام باقر عليه السلام : هر گاه خداوند متعال بداند كسى حسن نيّت دارد ، او را در پناه خود حفظ كند .
ر . ك : شيطان ، باب 1031 .
1311 - عصمت امام
4289 امام صادق عليه السلام - در وصف امامان - فرمود :
از لغزشها محفوظند و از هر گونه زشتى و زشتكارى مصون .
4290 امام صادق عليه السلام : ما ترجمان فرمان خداييم ، ما جماعتى معصوم هستيم .
4291 امام رضا عليه السلام : امام ، از گناهان پاك و از عيبها بر كنار است .
4292 امام رضا عليه السلام : . . . پس ، امام معصوم است و تأييد و تقويت شده و توفيق يافته و استوار گشته [ از جانب خدا ] . از هر گونه خطا و لغزش و اشتباه در امان است . خداوند اين خصوصيات را به او مىبخشد تا حجت او بر بندگانش و گواه او بر آفريدگانش باشد .