باقى ، ردّ مىشود در صورت اوّل ، بر همان يكى و در صورت دوم ، بر همهء آنان .
[ مسئلهء ] ( سوم ) : اگر جمع شدند برادر يا خواهر ابوينى ، با برادر يا خواهر مادرى ، از براى متقرّب به مادر ، سدس است ، اگر يكى باشد ؛ و ثلث است ، اگر بيشتر باشد ؛ و باقى از [ آن ] متقرّب به ابوين است ؛ مرد باشد يا زن ، يكى باشد يا زياده [ از يكى ] .
[ مسئلهء ] ( چهارم ) : متقرّب به پدر به تنهايى - مرد باشد يا زن - ، با وجود متقرّب از ابوينى - [ چه ] مرد باشد يا زن - ، ارث نمىبرد ؛ بلى اگر متقرّب به ابوين نبود ، متقرّب به پدر ، عوض او است در تمام احكام ؛ مگر اين كه از براى خواهر پدرى با يك نفر مادرى ، نصف است ؛ و از آن يك نفر مادرى ، سدس است ؛ و باقى ، ردّ مىشود بر آنان ارباعا [ بنا ] به قولى « 1 » [ يعنى : ] سه سهم ، از [ آن ] خواهر پدرى و يك ، سهم از [ آن ] يك نفر مادرى ؛ و از براى خواهر پدرى با زياده از يك نفر مادرى ، نصف است و از براى آنان ، ثلث است و باقى ردّ مىشود بر آنان اخماسا [ بنا ] به قولى ؛ « 2 » [ يعنى : ] سه سهم ، از [ آن ] خواهر مادرى و دو [ سهم ] ، از [ آن ] باقى ديگر .
[
651 / B
مسئلهء ] ( پنجم ) : اگر اخوه متفرّق از حيث قرابت ، جمع شدند از براى متقرّب به مادر ، سدس است ؛ اگر يكى باشد ، و ثلث است ؛ اگر زياده باشد ؛ و ذكور و اناث ، مساويند . و باقى ، از براى متقرّب به ابوين است ؛ از براى مرد ، دو مقابل زن است و متقرّب به پدر ، چيزى ندارد .
[ مسئلهء ] ( ششم ) : از براى جدّ و جدّهء پدرى يا مادرى ، تمام مال است ؛ اگر منفرد باشد ، و از براى آنان است مال به اين كه از براى مرد ، دو قسمت زن باشد ؛ اگر از جانب پدر باشند ؛ و بالسويّه اگر از جانب مادر باشند ؛ و از براى جدّ يا جدّه يا هر دو اگر جمع شدند ، ثلث است بالسويّه ؛ و از براى جدّ يا جدّه يا هر دو اگر جمع شدند از جانب پدر ، از براى ذكر ، دو قسمت انثى است .
[ مسئلهء ] ( هفتم ) : اگر جمع شدند اجداد و اخوه ، جدّ امّى مثل برادر امّى است ؛ و جدّهء مادرى ، چون خواهر مادرى است ؛ و جدّ پدرى ، چون برادر ابوينى
هامش
( 1 ) . نك : غاية المراد ، ج 3 ، ص 559 - 562 .
( 2 ) . نك : همان .