و جايز نيست كشتن ديوانگان و كودكان « 1 » و زنان از كفّار را ، اگرچه اعانت از مردان بكنند مگر با ضرورت ؛ و مثله به بدن آنان ، جايز نيست ؛ و مكر و فريب آنها و خيانت به آنها جايز نيست .
( مسئله )
مكروه است محاربه كردن در شب ، و جنگ كردن در پيش از ظهر در حال اختيار ؛ و پى كردن مال سوارى . و مبارزه بىاذن امام عليه السّلام ، جايز نيست .
( فائده )
جايز است از براى امام و نايبش ، امان دادن اهل حرب كلا يا بعضا ؛ و جايز است از براى آحاد مسلمين ، تأمين آحاد مشركين نه كلّ آنان ؛ و هر كس كه داخل شد به شبههء امان ، ردّ مىشود به مأمن خود .
و امان ، پيش از اسيرى است و بعد ، منعقد نمىشود ؛ و اگر استيمان كرد كه در بلاد اسلام بنشيند ، مال او هم ، داخل در امان است ؛ و اگر ملحق شد به دار الكفر به قصد استيطان ، امانش مىشكند ؛ ولى امان در مالش ، باقى است . و اگر در دار الحرب يا دار الاسلام مرد و وارثى جز كفّار ندارد ، مال او از [ آن ] امام است . و اگر مسلمانان او را اسير كردند و استرقاق نمودند ، مال او هم ، تابع خودش است كه مال مالك او است .
و صحيح است عقد امان ، به هر عبارتى كه دلالت كند بر امان صراحتا يا كنايتا ؛ ولى مثل اين كه بگويد « باكى نيست » يا آن كه « نترس » ، از امان نيست .
و اگر [ كافر ] حربى مسلم شود و بر ذمّهء او مهرى بوده باشد ، زن او و وارث زن او حقّ مطالبه ندارند . و اگر زن او مرد يا پيش از خودش اسلام آورد و مرد ؛ اگر وارث مسلم دارد ، مطالبهء مهر مىتواند بكند ؛ و الّا فلا .
و جايز است
] 25 / B [
عقد عهد امان ، بر حكم امام يا نايب عادلش ( به اين قسم كه بگويند نازل شود بر حكم امام كه هرچه حكم كند معمول دارند ) ؛ [ و ] مثل آن كه
هامش
( 1 ) . در هر دو نسخه « كودك » بدل « كودكان » بود .