باشد ، بنابر قولى . « 1 »
[ شرايط واجب شدن جهاد ]
و ( بدان كه ) معيّن مىشود بر مكلّف ، جهاد ، به چند چيز :
( اوّل ) : نذر ؛
( دوم ) : الزام كردن امام [ به جهاد ] ؛
( سوم ) : قصور مسلمانان از مقاومت با دشمن ؛
( چهارم ) : دفاع در صورت خوف ، هرچند ميان مسلمانان نباشد ؛ مثل آن كه مسلمى ميان كفّار باشد و دشمنى به آنان [ - كفّار ] رو كرد كه مسلم ، از آنان بر [ جان ] خودش مىترسد ؛ [ پس دفاع كند از خود ] به جهت دفع دشمن ، نه به جهت مساعدت با كفّار . « 2 »
[ مسائل ]
( مسئلهء ) [ اوّل ] : عاجز از جهاد ، اگر متمكّن از مخارج است ، نايب بگيرد استحبابا بنابر قولى ؛ « 3 » و قادر بر جهاد اگر نايب گرفت ، از او ساقط است ، اگر بر او معيّن نشده باشد .
( مسئلهء ) [ دوم ] : واجب است هجرت كردن از بلد شرك ، اگر متمكّن از شعاير اسلام نيست .
( مسئلهء ) [ سوم ] : مستحبّ است مرابطه ( - كه اقامت در ثغور مسلمانان است - ، و آنجا ، مواضعى است كه مىترسند از هجوم كفّار به سوى مسلمانان ) به خودش يا اسبش « 4 » يا به غلامش ؛ « 5 » اگرچه امام غايب بوده باشد .
و حدّ مرابطه ، سه روز است تا چهل روز ؛ پس اگر زياد شد بر چهل روز ، داراى
هامش
( 1 ) . نك : غاية المراد ، ج 1 ، ص 472 - 475 .
( 2 ) . عبارت مرحوم علّامه در إرشاد الأذهان ( ج 1 ، ص 343 ) ، چنين است : « و يتعيّن بالنذر . . . و بالدفع مع الخوف و إن كان بين أهل الحرب ، و يقصد الدفع لا مساعدتهم » .
( 3 ) . براى اطلاع از تفصيل اين دو قول ، نك : غاية المراد ، ج 1 ، ص 475 - 477 .
( 4 ) . در نسخهء كاتب « نايبش » بدل « اسبش » مىباشد .
( 5 ) . عبارت مرحوم علّامه در إرشاد الأذهان ( ج 1 ، ص 343 ) ، چنين است : « و تستحب المرابطه بنفسه و بفرسه و غلامه » .