و سورهء اعلى ، [ در ] شب جمعه در [ نماز ] مغرب و عشاء جمعه ؛
و سورهء
« قُلْ هُوَ اللَّهُ »
در صبح جمعه ؛
و سورهء جمعه و سورهء منافقين ، در ظهر و عصر جمعه .
سورهء « و الضحى » و « الم نشرح » اين دو سوره به منزلهء يك سورهاند مثل [ سورههاى ] « فيل » و « لإيلاف » ؛ ولى [ گفتن ] « بسم اللّه » ميانهء اين دو سوره ، لازم است .
و جايز است عدول از سورهاى به سورهء ديگر ، مادامى كه از نصف نگذشته باشد ؛ مگر در سورهء « توحيد » و سورهء « جحد » كه عدول از آنها جايز نيست ، مگر آنكه عدول كند به سورهء « جمعه » و « منافقين » در روز جمعه .
و اگر از سورهاى به سورهء ديگر عدول كرد ، « بسم اللّه » را اعاده نمايد . چنانچه اگر بىقصد سوره ، بسم اللّه را خواند ، لازم نيست اعاده كند .
پنجم : ركوع است ؛
و آن ، ركن است كه باطل مىشود نماز به [ سبب ] ترك آن عمدا و سهوا ؛ و واجب است در هر ركعت ، يك ركوع .
و واجب است در ركوع ، خم شدن به حدّى كه اگر بخواهد دست خود را به زانو برساند ، بتواند .
و واجب است در آن ، ذكر گفتن به هر چه بخواهد بنابر بعضى از اقوال . « 1 »
و واجب است طمأنينه به اندازهء ركوع ؛
و سر بلند كردن از ركوع ؛
و طمأنينه در حال ايستادن .
و اگر از خم شدن عاجز است ، ايماء كند .
و اگر كسى خلقة كمر او خم است ، به حدّ ركوع ، در ركوع ، قدرى منحنى شود .
و اگر كسى دست او بلند است كه به [ سبب ] خم شدن اندكى به زانو مىرسد ، بايد كه مثل [ انسان ] مستوى الخلقه خم شود .
و اگر عاجز شد از طمأنينه ، ساقط است .
و مستحبّ است تكبير گفتن به جهت ركوع در حالى كه ايستاده باشد و
هامش
( 1 ) . كفايت نمودن مطلق ذكر ، فتواى شيخ طوسى در النهاية ( ص 81 ) و ابن ادريس حلّى در السرائر ( ج 1 ، ص 224 ) مىباشد ؛ و نيز نك : غاية المراد ، ج 1 ، ص 146 - 147 .