( مقصد ) اوّل : در [ بيان ] كيفيت نماز شبانهروزى [ است ]
( بدان كه ) واجب است شناختن واجبات نماز را از مستحبّاتش ، و به جا آوردن واجب را بر وجه واجب ، و [ به جا آوردن ] مستحبّ را بر وجه مستحبّ . « 1 »
و واجبات نماز ، هفت [ مورد ] است :
اوّل : ايستادن ؛
و آن فى الجمله ركن است كه باطل مىشود نماز به [ سبب ] ترك آن عمدا و سهوا .
و واجب است به پا ايستادن ؛ و اگر نتوانست به پا بايستد ، تكيه كند ؛ و اگر از تكيه كردن عاجز شد ، بنشيند ؛ و در صورت عجز [ از نشستن ] ، به پهلو بخوابد و با ايماء و اشاره ركوع و سجود نمايد ؛ و اگر از به پهلو خوابيدن هم عاجز است به پشت بخوابد . و قيام او ، چشم باز كردن باشد ، و در حال ركوع چشمان خود را ببندد ، و به جهت سر برداشتن از ركوع ، باز كند ، و در سجده باز ببندد ، و در برداشتن ، باز ، باز كند ، و در سجدهء دوم به همين طريق عمل نمايد و به همين طريق در تمام ركعات معمول دارد .
و اگر متمكّن از ايستادن بود و ايستاد ، و در حال نماز عجز از قيام پيدا كرد ، بنشيند ؛ و اگر متمكّن نبود و نشست و در حال نشستن به جهت نماز ، ايستادن ممكن شد برخيزد ؛ و اگر متمكّن از ايستادن است در حال ركوع به تنهايى ، همان قدر واجب است .
دوم : نيّت است ؛
و آن ركن است كه به [ سبب ] ترك آن ، [ چه ] عمدا و [ چه ] سهوا ، نماز باطل مىشود .
و واجب است در نيّت ، تعيين نماز كه ظهر است مثلا يا عصر ؛ و تعيين واجب و مستحبّ ( على الأحوط ) ؛ و قصد قربت ؛ و قصد اداء و قضا .
و واجب است [ كه ] نيّت ، در اوّل جزئى از تكبيرة الاحرام [ واقع گردد ] .
و واجب است استدامهء حكميّه تا هنگام فراغت از نماز . و اگر نيّت خروج از نماز كرد ، يا نيّت ريا در بعض نماز كرد ، يا در حال نماز ، نيّت غير نماز كرد ، باطل مىشود .
هامش
( 1 ) . « على الأحوط ؛ ولى واجب نيست نيّت به اين قسم » . [ شيخ محمّد على ] .