دليل :
ابو على گويد : كسى كه ( ما نزل ) را بتخفيف خوانده ، پس در نزل ذكر مرفوع است به اينكه آن ضمير فاعل است كه عود مىكند بموصول و تقويت مىكند تخفيف را قول او ،
( وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ )
« 1 » و آنكه آن را تشديد داده پس فاعل فعل ضميريست كه بر ميگردد باسم خداى تعالى و آنكه عود بموصول مىكند ضمير محذوف از صله است .
و كسى كه ( و لا تكونوا ) قرائت كرده پس او بنا بر خطاب و نهى گرفته است و كسى كه
( وَ لا يَكُونُوا )
با ياء خوانده پس آن عطف تخشع است و آن منصوبست و ممكن است كه مجزوم بر نهى براى غايب باشد ، و كسى كه مصدقين و مصدقات را به تخفيف خوانده پس براستى كه معنايش انّ المؤمنين و المؤمنات است .
و امّا قول او سبحانه
( وَ أَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً )
پس آن در معنا مانند قول او
( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ )
« 2 » براى آنكه قرض دادن به خدا از اعمال صالح و شايسته است .
و دليل كسى كه آن را تخفيف داده اينست كه آن اعم از صدقه دهندگان و غير آنست ، آيا نميبينى كه مصدّقين با تشديد منحصر و محدود بر صدقه دهندگان است ، و مصدّقين با تخفيف اعم از تصديق و صدقه است ، پس آن را برده است در باب مدح و از دليل كسى كه آن را مشدّد خوانده اينست كه ايشان پنداشته اند كه در قرائت ابى ، انّ المصدّقين و المصدقات آمده و از دليل ايشان اينكه قول خدا ،
وَ أَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً
، اعتراض بين خبر و خبر داده شده از او
هامش
( 1 ) - سورهء اسراء ايهء : 105 .
( 2 ) - سورهء بروج آيهء : 11 و سورهء بيّنه آيهء : 7 .