و برخى گويند : يعنى هلاك كرديد شما خودتان را بسبب نفاق .
( وَ تَرَبَّصْتُمْ )
مقاتل گويد : و انتظار برديد بمحمّد ( ص ) مردن را و گفتيد نزديك است كه او بميرد پس راحت شويم از او .
و بعضى گويند : انتظار برديد بمؤمنين حوادث بدى را .
( وَ ارْتَبْتُمْ )
يعنى شك آورديد در دين
( وَ غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُّ )
و مغرور كرد شما را آرزوهايى را كه نموديد به اينكه بليّات و حوادث سوء برگردد بمؤمنين .
( حَتَّى جاءَ أَمْرُ اللَّهِ )
تا آنكه امر خدا يعنى مرگ آمد .
قتاده گويد : يعنى انداختن ايشان در آتش ، و بعضى گويند : تا امر خدا بيايد در يارى دينش و پيامبرش و پيروز شدن آن شما را .
( وَ غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ )
يعنى شيطان مغرور كرد شما را بحلم خدا و مهلت دادن او .
و بعضى گويند : الغرور : دنيا است .
( فَالْيَوْمَ لا يُؤْخَذُ مِنْكُمْ فِدْيَةٌ )
پس امروز از شما فدايى گرفته نميشود ، اى منافقين ، يعنى بدلى به اينكه فدا دهيد و نجات دهيد خودتان را از عذاب .
( وَ لا مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا )
يعنى و نه از ساير كفّارى كه اظهار ايمان كردند .
( مَأْواكُمُ النَّارُ )
يعنى قرارگاه و موضعى كه شما پناه به آن ميبريد آتشست .
( هِيَ مَوْلاكُمْ )
يعنى آن براى شما سزاوارتر است براى آنچه در پيش گناه كرديد ، و مقصود اينست كه آن همانست كه واقع بر شما مىشود براى آنكه آن مالك امر شماست ، پس سزاوارتر است بشما از هر چيزى .
( وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ )
يعنى بد است مأوى و مرجعى كه بسوى آن ميرويد .