اين سه طايفه اهل نجاتند :
سپس در احوال اين گروه بر دو قول اختلاف كردهاند :
1 - اينكه تمام ايشان ناجى و رستگارند و مؤيد اين حديث ابو الدرداء است ، گويد : شنيدم كه پيغمبر خدا ( ص ) دربارهء اين آيه ميفرمود : امّا سابق بدون حساب داخل بهشت مىشود ، و امّا معتدل پس محاسبه مىشود حساب آسان و سريع ، و امّا ستمكار و ظالم بنفس خود ، پس حبس مىشود در جاى خود سپس داخل بهشت مىشود و ايشانند آنهايى كه ميگويند سپاس و شكر خدايى را سزد كه غم و غصّه را از ما برد .
و از عايشه روايت شده كه تمام آنها در بهشتند ، امّا سابق آن كسى است كه در زمان رسول خدا ( ص ) از دنيا رفته و پيامبر گواهى داده بر او كه در بهشت است ، و امّا معتدل ، آن كسى است كه پيروى اثر و خط پيامبر را نموده از اصحابش تا به او ملحق شده ، و امّا ظالم و ستمكار به خود پس مثل او و مثل شماست ، و نيز از او روايت شده كه گفت ، سابق آنست كه قبل از هجرت اسلام آورده و معتدل آنست كه بعد از هجرت مسلمان شده ، و ظالم ما هستيم .
و از عمر بن خطاب روايت شده كه گفت آنكه از ما سبقت گرفت به بهشت هم سبقت گيرد ، و معتدل ما رستگار و رستگار ما آمرزيده است .
و بعضى گفتهاند : كه ظالم آنست كه ظاهرش بهتر از باطنش باشد و معتدل آنست كه ظاهر و باطنش يكسان باشد و سابق آنست كه باطنش از - ظاهرش بهتر باشد .
و جعفر بن حرب گويد : بعضى از ايشان بسبب گناهان صغيره به خود ستم ميكنند و برخى از ايشان بسبب طاعات و عبادات در درجهء وسط و ميانه