آنكه كتاب اطلاق مىشود و از آن جنس كتاب قصد مىشود ، و صحيح قول اوّلست براى آنكه ظاهر لفظ كتاب اطلاق نميشود مگر بر قرآن .
الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا
به كسانى كه اختيار كرديم و برگزيديم ايشان را از بندگانمان و معناى ارث منتهى شدن حكم است بسوى ايشان و گردانيدن به آنان چنانچه فرمود :
وَ تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوها
« 1 » و بعضى گفتهاند : كه معنايش اورثناهم الايمان است يعنى بايشان ارث داديم بكتابهاى گذشته زيرا ميراث انتقال چيزى از قومى بقوم ديگر است ، و قول اوّل صحيحتر است
برگزيدگان از بندگان كيانند ؟
علماء و مفسّرين اختلاف كردهاند در كسانى كه خداى تعالى ايشان را برگزيده از بندگانش در آيهء مذكوره .
جبائى گويد : مقصود پيامبران هستند كه خدا ايشان را به پيامبرى و نازل كردن كتابهايش بايشان برگزيده است .
ابى مسلم گويد : ايشان برگزيدگان داخل در قول خدا
إِنَّ اللَّهَ - اصْطَفى آدَمَ
تا قول او
وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ
مىباشد « 2 » اراده كرده بنى اسرائيل را ، گويد ، براى آنكه پيامبران كتب را ارث نميگذارند بلكه علمشان را ارث مىگذارند .
ابن عباس گويد : ايشان امّت محمد ( ص ) هستند كه خدا ارث داده به ايشان هر كتابى را كه نازل نموده است .
و بعضى گفتهاند : ايشان علماء و دانشمندان امّت محمد ( ص ) هستند براى آنكه وارد شده در حديث
" العلماء ورثة الانبياء "
علماء وارث پيامبرانند .
هامش
( 1 ) - سورهء زخرف آيهء : 72 .
( 2 ) - آل عمران آيهء : 33 .