خطبكم - خطب عبارتست از كار مهم ، و از اين ريشه است خطبه ، زيرا خطبه نيز سخنى است رسا به منظور تثبيت مطلبى مهم كه با حمد و ثناى الهى شروع مىشود ، و خطاب نوعى يادآورى است كه مهمتر از ابلاغ است .
معناى آيات :
پس از آنكه خداوند وعد و وعيد خود را براى گنهكاران بيان داشت ، به دنبال آن بشارت حضرت ابراهيم و داستان هلاكت قوم لوط را بيان فرمود تا كفّار را بترساند كه ممكن است آنچه بر اينان نازل شده بر آنان هم نازل گردد ، و لذا فرمود :
« هَلْ أَتاكَ »
يعنى : اى محمد آيا برايت آمده است و اين لفظ در مواردى استعمال ميگردد كه انسان يك خبر گذشته را شنيده باشد ، و گفته مىشود آيا چنين خبرى برايت آمده است ؟ هر چند هم كه بداند آن خبر به او نرسيده است .
« حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْراهِيمَ الْمُكْرَمِينَ »
كه اين ميهمانان در پيشگاه پروردگار محترم بودند ، زيرا اينان فرشتگان محترمى بودند ، و نظير اين آيه ، آيهء ديگرى است كه ميفرمايد : (
بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ
) .
از مجاهد نقل شده است كه ابراهيم اين فرشتگان را احترام كرده بود ، آنان را در جايگاهى رفيع نشانده خويشتن به خدمت آنان ميپرداخت ، زيرا ميهمان افراد محترم هميشه محترم خواهد بود ، و ابراهيم از همهء مردم عصر خود بزرگوارتر و جوانمردتر بود .
و اينكه قرآن آن فرشتگان را ميهمان مىناميد با اينكه از خوراكيها و نوشيدنيهاى حضرت ابراهيم ( ع ) چيزى نخوردهاند ؟ ، براى آنست كه اين فرشتگان به صورت ميهمان و بجايگاه ميهمان وارد شده بودند .