تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 256

مساهمون:

ص٢٥٦
« عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ »
منظور آن است كه اين دو فرشته در طرف راست او نشسته و در طرف چپ او نيز نشسته‌اند ، و كلمهء قعيد را براى يكى از آن دو آورد با اينكه منظور هر دو بوده است ، و اينجا منظور از قعيد كسى است كه هميشه ملازم و مراقب او است نه نشسته در مقابل ايستاده . حسن و مجاهد گويند : فرشتهء دست راست نويسندهء حسنات انسان است ، و فرشتهء دست چپ نويسندهء اعمال زشت انسان . حسن گويد : فرشتگان كاتب اعمال چهار فرشته هستند كه دو نفر آنان كاتب اعمال روز و دو نفر كاتب اعمال شب هستند .
« ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ »
يعنى : انسان هيچ كلامى را نمىگويد كه آن سخن را از دهانش بيرون پراند مگر آنكه نزد او حافظى با او حضور دارد يعنى فرشته‌اى كه مأمور آن سخن‌ها است ، يا فرشتهء دست راست و يا فرشتهء دست چپ كه عمل او را حفظ مىكند و هيچ عملى از او پنهان نخواهد ماند . و هاء در كلمهء ( لديه ) به كلمهء ( قول ) بر مىگردد يا به قائل باز مىگردد . از ابى امامة از پيامبر خدا ( ص ) روايت شده است كه فرمودند : فرشتهء دست چپ نسبت به مسلمانى كه گناه كرده است مدت شش ساعت قلم خود را بر مىدارد ، اگر در ظرف اين مدّت پشيمان شد و توبه كرد آن گناه را نمىنويسد ، و گر نه يك گناه براى او مىنويسد . و در روايت ديگرى حضرت مىفرمايد : فرشتهء دست راستى نسبت به فرشتهء دست چپ فرمانروا است ، هر گاه مسلمان عمل نيكى انجام داد فرشتهء دست راست ده برابر در نامه‌اش مىنويسد ، و هر گاه عمل گناهى انجام داد و فرشتهء دست چپ خواست آن را به حسابش بنويسد ، فرشتهء دست راستى به او ميگويد :