« وَ نَذِيراً »
و نسبت به آنها كه نافرمانى كننده تو را بيم دهنده از آتش قرار دادهايم .
آن گاه خداوند هدف خود را از فرستادن پيامبر بيان كرده مىفرمايد :
« لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ »
يعنى : هدف آن است كه به خدا و رسولش ايمان بياوريد ، و به نظر آنها كه ليؤمنوا با يا قرائت نمودهاند معنى آن است كه : تا آن كافران به خدا و رسولش ايمان آورند .
« وَ تُعَزِّرُوهُ »
يعنى : او را با شمشير و زبان يارى كنيد ، و ضمير هاء به پيامبر ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) بر مىگردد .
« وَ تُوَقِّرُوهُ »
يعنى : خدا و رسول را تعظيم و تكريم نمائيد .
« وَ تُسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا »
يعنى : و صبح و شام براى خدا نماز بخوانيد ، بعضى گفتهاند يعنى : خدا را از آنچه كه شايستهاش نيست تنزيه نمائيد .
و بسيارى از قرّاء اختيار نمودهاند كه در اين آيه وقف بر ( و توقّروه ) باشد زيرا ضمير در اين كلمه و كلمات بعدى از نظر بازگشت به مرجع اختلاف دارد « 1 » .
بعضى گفتهاند : تعزّروه ضميرش تنها به اللَّه بر مىگردد ، تعزّروه يعنى :
خدا را يارى دهيد و توقّروه يعنى خدا را تعظيم و احترام كنيد و از او اطاعت نمائيد ، همانگونه كه آمده است هيچگاه براى خداوند وقارى انتظار نداشته باشيد و بنا بر اين قول تمامى ضمائر متّفقا يك مرجع داشته همگى به اللَّه بر مىگردد .
ضمنا اين آيه دلالت دارد بر بطلان مذهب جبريّه كه مىگويند : خداوند از كافران كفر مىخواهد ، زيرا اين آيه با صراحت دلالت دارد بر اينكه خداوند از
هامش
( 1 ) - زيرا ضمير در تعزّروه و توقّروه به خدا و رسول بر مىگردد ، ولى ضمير بعدى در تسبّحوه فقط به خدا بر مىگردد ، روى اين حساب بر توقّروه توقّف كرده و واو تسبّحوه را استينافيّه گرفتهاند .