اين صلح با مسلمين در آميختند و سخنان و منطق آنان را شنيدند و اسلام در دلهايشان نفوذ كرد و در طول سه سال مردم بسيارى اسلام آوردند ، و با اسلام آوردن آنان تعداد مسلمين افزوده شد .
شعبى گويد : در جريان صلح حديبيه بيعتى انجام شد كه همان ( بيعت رضوان ) است ، و نيز نخيل خيبر اطعام شدند ، و روميان بر ايرانيان پيروز گشتند ، و مسلمانان بخاطر پيروزى اهل كتاب كه روميان باشند بر مجوسيان شاد گشتند ، زيرا اين پيروزى يك پيشگويى بود كه در قرآن آمده بود : ( انهم سيغلبون ) و قربانيان به قربانگاه خود رسيدند ، و حديبيه چاهى است كه مىگويند آب آن تمام شده بود كه معجزهء معروف نبوّت در آن ظاهر گشت .
براء بن عازب گويد :
( شما فتح مكه را فتح مىدانيد ، آرى فتح مكه فتح بود ولى ما فتح را بيعت رضوان در روز صلح حديبيه مىدانيم ، ما يكهزار و چهار صد نفر همراه پيامبر خدا ( ص ) بوديم و حديبيه چاه آبى بود كه ما تمام آب آن را كشيديم بطورى كه در ته چاه ديگر حتّى يك قطره آب هم باقى نماند ، تمام شدن آب چاه به گوش حضرت رسيد ، حضرت سر چاه آمد و كنار آن نشست و ظرف آبى خواسته وضوء گرفت ، آن گاه مضمضه كرده دعا خواند و آب را در چاه ريخت ، و ما و تمام مركوبهايمان را سيراب كرد ) .
و در حديث سلمة بن اكوع آمده است :
( حضرت همين كه دعا خواند و آب دهان در آن افكند آب چاه جوشيدن گرفت هم خود سيراب شديم هم شتران و اسبان خود را سيراب نموديم ) .
و از محمّد بن اسحاق بن يسار از زهرى از عروة بن زبير از مسور بن مخرمة « 1 » .
هامش
( 1 ) - مخرمة نسخه بدل .