پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 393

پدیدآورندگان:

ص۳۹۳

معنى آيات :

آن گاه خداوند بزرگ از حال كفّار كه منكر وحدانيت او بوده‌اند خبر داده ميفرمايد : ( وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا ) كافران بمؤمنان كه به خدا و رسول ايمان آورده‌اند گفتند : ( لَوْ كانَ خَيْراً ما سَبَقُونا إِلَيْهِ ) اگر اين عمل كه محمّد ما را بسوى آن دعوت مىكند كار خوبى بود ، و هم اكنون يا در آينده سودى ميداشت ، اينها كه به او ايمان آورده‌اند بر ما سبقت نميگرفتند ، زيرا ما از اينان شايستگى بيشترى - داشتيم . اختلاف شده است دربارهء اينكه چه كسى اين حرف را زده است ؟ 1 - اكثر مفسّرين گفته‌اند اين سخن از يهوديان است كه گفته‌اند : اگر دين محمّد ( ص ) خوب بود عبد اللَّه بن سلام در ايمان آوردن به او بر ما ، پيشى نميگرفت . 2 - كلبى گويد : هنگامى كه اسلم ، و جهنيه ، و مزينه ، و غفّار از بنى عامر اسلام آوردند بنى عامر اين سخن را گفتند . و نظم كلام از نظر سياق ايجاب مىكند كه : « ما سبقتمونا اليه » آمده باشد ولى اين تحوّل از باب التفات از خطاب به غيبت است . ( وَ إِذْ لَمْ يَهْتَدُوا بِهِ فَسَيَقُولُونَ هذا إِفْكٌ قَدِيمٌ ) يعنى : اينان كه در قرآن تفكّر نكرده‌اند تا بوسيلهء انوار تابناك آن هدايت شوند ، به زودى خواهند گفت اين قرآن يك دروغ كهنه و قديمى است ، يعنى : جزء اساطير و افسانه‌هاى پيشينيان است .