( وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى ) يعنى : پيش از قرآن كتاب موسى است كه تورات مىباشد . ( إِماماً ) پيشواى شما است كه بايد از آن پيروى كنيد . ( وَ رَحْمَةً ) و رحمتى است از جانب پروردگار براى مؤمنين كه پيش از قرآن آمده است ، و تقدير چنين است : « و تقدّمه كتاب موسى اماما » و در كلام چيزى حذف شده است كه معنى با آن تمام مىشود ، و تقدير آن چنين است « . . . فلم يهتدوا به » و بر اين مقدّر محذوف دلالت مىكند قسمتى از آيهء اوّل : « وَ إِذْ لَمْ يَهْتَدُوا بِهِ » زيرا مشركين بوسيلهء تورات هدايت نيافتند ، تا بت پرستى خود را ترك كنند ، و بوسيلهء آن صفات حضرت محمّد ( ص ) را بشناسند . ( وَ هذا كِتابٌ ) يعنى : اين قرآن . ( مُصَدِّقٌ ) تصديق كنندهء كتابهايى است كه قبل از آن وجود داشته است . ( لِساناً عَرَبِيًّا ) و اين قرآن به زبان عربى نازل شده است ، عربيا تنها كافى بود لسانا بخاطر تأكيد آورده شده است ، همانگونه كه مىگويى : جاءني زيد رجلا صالحا » كه رجلا را براى تأكيد ميآورى . ( لتنذر الذين ظلموا ) يعنى : براى آنكه اى محمّد ستمگران را بترسانى و هر كس « لينذر » با ياء قرائت كند آن را به كتاب اسناد ميدهند . ( وَ بُشْرى لِلْمُحْسِنِينَ ) يعنى : و بشارتى است براى افراد با ايمان . و بعضى گفتهاند : تقديرش چنين است : « و يبشر بشرى » بنا بر اين تقدير بشرى مصدرى است منصوب ، و نيز جايز است بشرى در محلّ رفع باشد بنا بر تقدير يك مبتدا : « و هو بشرى للمحسنين الموحّدين » . ( إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا ) تفسير اين آيه گذشت « 1 » .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 394
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۳۹۴
پاورقی
( 1 ) رجوع شود به تفسير آيهء 30 از سورهء فصّلت 41 .