تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 332

مساهمون:

ص٣٣٢
و بوسيلهء آن زمين را پس از آنكه مرده است زنده ميسازد ، و در گردش بادها نشانه‌هايى است براى مردم دانا . ( پنج آيه )

قرائت آيات :

حمزه و كسايى و يعقوب كلمهء « آيات » را در هر دو مورد بنصب خوانده‌اند و بقيّه اين كلمه را در هر دو مورد برفع قرائت نموده‌اند .

دليل قرائت :

ابو على گويد : « و فى خلقكم و ما يبث من دابة آيات » در كلمهء آيات به دو وجه رفع جايز است . 1 - آنكه « و فى خلقكم » عطف شده است بر محلّ انّ و آنچه در آن عمل نموده است ، زيرا كه انّ بنا بر ابتدائيت مرفوع است ، بنا بر اين ممكن است مرفوع باشد بنا بر آنكه عطف بر محلّ انّ شده باشد . 2 - و نيز ممكن است « و فى خلقكم » جملهء مستأنفه باشد ، و رويهم رفته اين جمله عطف بر جملهء ديگرى شده باشد ، بنا بر اين آيات به وسيلهء ظرف مرفوع است ، و اينست دليل كسى كه آيات را در هر دو مورد مرفوع ميخواند ابو الحسن گويد : ( من دابة آيات برفع قرائت عامّه است ، و اين قرائت بهتر است ، و ما نيز برفع ميخوانيم ، زيرا آيات دوّم كلام ديگرى است ، مثل انّ فى الدّار زيد او فى البيت عمر و زيرا تو تمام كلام را بر كلام قبلى ، عطف كرده‌اى ، و نيز گفته است كه آيات بنصب نيز قرائت شده است و اين قرائت نيز موافق قواعد عربيّت است ) . امّا « و اختلاف الليل و النهار . . . آيات » اگر كلام را بظاهرش رها