« ابن عباس ، مجاهد ، و مقاتل » گويند : يعنى گرفته شود و « قتاده » گفته : يعنى كافر شده و تكبر كند : قُلُوبُ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ ( قلبهاى آنان كه ايمان نمىآورند به آخرت ) ، مشركان چون اين سخن را ( لا إله الا اللَّه وحده لا شريك له ) ميشنيدند نفرت مىكردند ، چون مىگفتند كه بتها نيز خدا هستند . وَ إِذا ذُكِرَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ ( و چون ياد مىشد آنان كه غير او بودند ) يعنى بتهايى كه بدون خداوند عبادت مىشدند إِذا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ ( در آن هنگام ايشان شادى مىكردند ) و بقدرى خوشحال مىشدند كه آثار شادى و سرور از چهرهشان پيدا بود .
نظم :
توجيه در پيوستگى اين آيه ( اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ ) با آيهء ( وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ) اين است كه خداوند مىخواهد بيان كند ، وكيل و حفيظ بر ايشان كسى است كه ايشان را ميرانده و ميگرداندشان هر گونه كه بخواهد . برخى گفتهاند : اين جمله ( أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ ) به جملهء ( وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ) متصل شده و مقصود چنين است : ( آن كه عبد خود را كفايت كرده تو را نيز از امر ايشان كفايت مىكند ) . جملهء ( أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ شُفَعاءَ ) به جملهء ( أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ . . . ) پيوسته تا معلوم شود آن كه مالك نفع و ضرر نباشد مالك شفاعت هم نخواهد بود .