وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ
( و اميدوار رحمت پروردگارش است ) يعنى مردد ميان خوف و رجاء ، و ترس و اميد است و بر يك حال نيست و اين دو فرد كه عبادت كننده و كافر باشد مساوى نيستند ، چه اينكه خدا مىگويد :
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
( بگو آيا مساوى است آنان كه مىدانند و آنان كه نمىدانند ) يعنى يكسان نيستند آنان كه مىدانند آن چه را از وعده كه خدا داده و با آنان كه اين را نمىدانند .
إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ
( همانا پند گيرند صاحبان خرد ) .
« امام صادق » ( ع ) فرمود : آنان كه مىدانند ما هستيم و آنان كه نميدانند دشمنان ما هستند و صاحبان خرد شيعيان ما هستند .
قُلْ
( بگو ) اى محمّد ( ص ) بر ايشان .
يا عِبادِ الَّذِينَ آمَنُوا
( اى بندگان من كه ايمان آورديد ) و توحيد خداوند را تصديق كرديد .
اتَّقُوا رَبَّكُمْ
( بپرهيزيد از پروردگارتان ) يعنى از شكنجه پروردگارتان به اينكه از نافرمانى او اجتناب كنيد ، در اينجا خداوند سخن را تمام كرده و ميگويد :
لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا
( بر آنان كه نيكى كردند ) يعنى اعمال نيكو را انجام داده و به ديگران نيكى كردند .
فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ
( در اين دنيا حسنهاى است ) يعنى بر ايشان در اين دنيا ستايش نيكو و ذكر جميل و صحت و سلامت مىباشد . و اين نظر « سدى » مىباشد . و يا مقصود اين چنين است : براى آنان كه در اين دنيا عمل خود را نيكو گردانيدند در آخرت حسنه خواهد بود كه آن ، جاويد ماندن در بهشت باشد .
وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ
( و زمين خدا وسيع است ) ، « ابن عباس » گويد : اين سخن تشويق و تحريك به هجرت كردن از مكه مىباشد . يعنى بر ايشان هيچ بهانهاى در ترك طاعت خداوند نيست كه اگر در يك زمينى نتوانستند مىتوانند