قرائت
اتخذناهم سخريا - اهل عراق غير از « عاصم » كلمهء ( اتخذناهم ) را به وصل همزه و ديگران به قطع همزه قرائت كردهاند .
« ابو على » گويد : اتصال همزهء استفهام به كلمهء ( اتخذناهم ) مقدارى بعيد به نظر مىرسد زيرا كه ايشان مىدانستند كه آنان را به مسخره گرفتهاند پس جاى سؤال و استفهام نمىباشد و اين نظر تأييد مىشود به قول خداوند كه مىفرمايد :
( فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي )
، « پس ايشان را به مسخره گرفتيد تا از ذكر من فراموش گردانيد شما را - مؤمنون - 112 » ، اما وجه قرائت فتح همزه اين است كه استفهام در اينجا به معنى تقرير و تثبيت است زيرا كه به لفظ ( ام ) كه براى استفهام است عدول شده است چنان كه در اين آيه به ( ام ) عدول شده كه مىفرمايد :
( سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ )
، « يكسان است بر ايشان استغفار كنى يا استغفار نكنى هرگز خدا ايشان را نمىآمرزد - منافقون - 7 » ، اگر چه از اين آيه معنى استفهام استفاده نشود . اگر اشكال شود كه در قرائت ( كسر همزه ) لفظ ( ام ) با چيزى نمىتواند معادل شود گوئيم كه معادل آن در تقدير است كه مقصود چنين است : ( أ تراهم ام زاغت عنهم الأبصار ) كه در قرآن در چندين مورد اين گونه استفاده مىشود مانند قول خداوند ( ام هو من الغائبين ) كه تقديرش اين است ( أ هو حاضر ) و يا ( ام من هو قانت ) كه تقديرش اين است ( ء اصحاب النار خير ام من هو قانت ) .
سِخْريّاً - اهل مدينه و كوفه غير از « عاصم » به ضم سين و ديگران به كسر سين قرائت كردهاند .
« ابو عمرو » گويد : آن چه از مثل عبادت است ( سخريا ) به ضم بوده و آن چه از مثل مسخره و استهزاء است ( سخريا ) به كسر مىباشد .
انما انا نذير مبين - « ابن جنّى » گويد : قرائت كسر ( انما ) بناء بر حكايت