27 - أضيق النّاس حالا من كثرت شهوته و كبرت همتّه و زادت مؤنته و قلّت معونته 3235 .
28 - أفضل النّاس من عصى هواه و أفضل منه من رفض دنياه 3236 .
29 - أشقى النّاس من غلبه هواه فملكته دنياه و أفسد أخراه 3237 .
30 - إنّما النّاس عالم و متعلّم و ما سواهما فهمج 3905 .
31 - إنّما سراة النّاس أولوا الأحلام الرّغيبة و الهمم الشّريفة و ذوو النّبل 3914 .
32 - ليكن أحظى النّاس منك أحوطهم على الضّعفاء ، و أعملهم بسيار ، و توانائى يا بى نيازى او كم باشد .
27 - تنگترين مردم بحسب حال ( كه بايد او را كمك كرد ) كسى است كه خواهش او ( در امور مشروعه ) بسيار ، و همّتش بزرگ ، و خرج او زياد ، و يارى و مساعدت او كم باشد .
28 - افزونترين مردم كسى است كه نافرمانى خواهش خود كند ، و افزونتر از او كسى است كه دنيايش را ترك نمايد ( يعنى حريص به دنيا نباشد به اندازه كفاف اكتفا كند ) .
29 - بدبخت ترين مردم كسى است كه خواهش او بر او غلبه نموده پس دنيايش مالك او شود ( و او بنده دنيا گردد ) و آخرت خود را تباه سازد .
30 - جز اين نيست كه مردم يا عالمند ، و يا متعلم ، و آنچه غير آن دو باشد همج خواهد بود ( يعنى كسانى كه همچون مگس هاى كوچك كه به هر طرف باد وزد خواهند رفت ، هر روز و هر لحظهاى به طرفى خواهند رفت و جزو آدم نيستند ) .
31 - جز اين نيست كه سران مردم صاحبان عقلهاى كامل و رسا ، و يا عقلهاى وسيع ( و يا عقلهائى كه مردم در آن رغبت كنند ) و همتّ هاى شريف ، و صاحبان نجابت و يا تندى زيركى خواهند بود .
32 - بايد بهرهمندترين مردم از تو كسى باشد كه بر ضعفاء احتياط كننده
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 1490
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص١٤٩٠